9 composities met bijnamen

1.

Derde symfonie, ‘Rheinische’
In 1850 verhuisden Robert en Clara Schumann naar Düsseldorf aan de Rijn. De rivier, het landschap en de Keulse Dom inspireerden Robert tot een symfonie die al snel de ‘Rheinische’ werd genoemd. Ze klinkt op 2 mei én op 20 mei.

2.

Concert voor drie (of twee) piano’s en orkest, ‘Lodron’
Wolfgang Amadeus Mozart componeerde dit werk voor gravin Maria Antonia Lodron en haar twee dochters. Op 6 mei spelen twee broers het. 

3.

Symfonie nr. 45, ‘Abschied’
Joseph Haydn schreef meer dan 100 symfonieën, waarvan ongeveer een derde in de loop der tijd een bijnaam kreeg. Op 6 mei hoort u ‘Abschied’, zo genoemd omdat de musici tegen het eind één voor één het speelveld verlaten. 

4.

Strijkkwartet in C groot, ‘Dis­sonanten’ 
C, as, es… en a! Dit dissonante akkoord uit de introductie van Mozarts Negentiende strijkkwartet zou Schönberg geschreven kunnen hebben. Hoewel het werk verder vrij consonant verloopt, blijft spanning tussen de as en de a subtiel terugkeren. Ontdek het op 6 mei.

5.

Strijkkwartet in a klein, ‘Rosamunde’ 
Tijdens hetzelfde concert klinkt het Dertiende strijkkwartet van Franz Schubert. In deel 2 wordt een thema hergebruikt uit zijn muziek voor het toneelstuk Rosamunde, Fürstin von Zypern. Vandaar. 

6.

So­nate in a klein, ‘Ar­peggione’
Schuberts sonate voor piano en arpeggione, een soort gestreken gitaar, een instrument dat al gauw van het toneel verdween, wordt meestal uitgevoerd op cello, maar op 7 mei op contrabas.  

7.

Pianokwintet in A groot, ‘Die Forelle’
Ook op 7 mei: Schuberts ‘Forellenkwintet’, genoemd naar zijn lied Die Forelle dat de basis vormt voor het vierde deel.

8.

Concerto grosso ‘La Follia’
De follia (Spaans: folía) was een middeleeuwse dans. In de Barok inspireerde één specifieke follia-melodie talloze werken, waaronder een sonate van Antonio Corelli die Francesco Geminiani bewerkte tot een mateloos populair concerto grosso, dat op 12 mei wordt gespeeld.  

9.

Piano­tri­o in e klein, ‘Dumky’
Antonín Dvořák modelleerde de zes delen van zijn vierde pianotrio, deels uitgevoerd op 27 mei, naar dumka’s: dansen van Oekraïense oorsprong met een afwisseling tussen uitgelaten en rustige passages.