Kunnen dieren muziek maken?

De kranten en vooral het internet stonden er vol mee: een ­Zweedse musicus had zijn octopus ­leren pianospelen. Het kostte hem een half jaar, veel snacks en enkele herziene onderwater­klavieren, maar nu was het zover: Takoyaki bracht een melodie voort. Althans: hij drukte een bepaalde volgorde aan toetsen in waarvan hij wist dat die hem wat krab zou opleveren. Het is nog geen Chopin, gaf zijn baasje toe, maar toch een geweldig begin. 

Onder meer aan universiteiten in Helsinki en Hongkong kun je programma’s volgen in de zoömusicologie, een vakgebied dat de relatie van dieren met muziek onderzoekt. In de afgelopen decennia is onder meer uitgevonden dat zeehonden graag luisteren naar concerten, er desnoods even het water voor uitkomen, en dat gibbons talentvolle zangers zijn.

In Leiden loopt al enige tijd het Bird ­Singalong Project, waarin vogelhouders over de hele wereld kunnen participeren. Door zoveel mogelijk filmpjes te verzamelen van papegaaien die meezingen met muziek, hopen de wetenschappers te achterhalen of muzikaliteit uniek is voor de mens, of wellicht ook snaren raakt bij andere wezens.

Op zich fascinerend, maar het blijft erg verbonden aan het menselijk perspectief (ook al, moet ik toegeven, omdat dieren zelf te beroerd zijn om onderzoeksbudget aan te vragen). ‘Respecteren vogels toonladders?’ is bijvoorbeeld een interessante onderzoeksvraag. Maar nog vollediger zou het zijn om te bestuderen of mensen die van hun gevederde vrienden respecteren. En of dat überhaupt mogelijk is, zolang we ze niet herkennen als toonladder?

Ik heb een kat gekend die zeer muzikaal was opgevoed en dagelijks tien uur naar tal van genres luisterde. Elke keer als er een symfonie van Mahler werd opgezet verliet ze stipt binnen enkele maten de kamer. Ze is er bijna 19 mee geworden. Voor Takoyaki is dat wat veel gevraagd, maar hij is wél gered van de vismarkt.
Wat muziek vermag!