lijstje

Deze componisten schreven maar één strijkkwartet

door Lonneke Tausch22 oktober 2026

In de Franse muziek werd het strijkkwartet relatief laat een gewaardeerd genre. Ook opvallend: deze componisten schreven er ieder maar één.

Het Ysaÿe-kwartet speelt op 29 december 1893 de première van Debussy’s Strijkkwartet in Salle Pleyel

1. César Franck (1822-1890): Strijkkwartet in D gr.t. (1889)

D’accord, hij werd geboren in Luik – maar al in 1837 kreeg hij de Franse nationaliteit. In zijn laatste levensjaar leverde hij het eerste substantiële Franse strijkkwartet, met een uitgekiende tische samenhang en meer melodische expressie dan het Parijse publiek gewend was.

2. Claude Debussy (1862-1918): Strijkkwartet in g kl.t. (1893)

De exotische kleuren van de Wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs nam Debussy gretig op in zijn muziek. Het smachten van het eerste en het laatste deel, de puntige ’s van het tweede, het raadselachtige begin van het derde – délicieux!

3. Ernest Chausson (1855-1899): Strijkkwartet in c kl.t. (1897-99)

Chausson kwam om door een fietsongeluk voordat zijn strijkkwartet af was. Op grond van schetsen voltooide Francks leerling Vincent d’Indy (drie strijkkwartetten) Chaussons ernstige, heftige en met citaten van Debussy en Wagner gekruide compositie.

4. Maurice Ravel (1875-1937): Strijkkwartet in F gr.t. (1902-03)

Debussy was vol lof over Ravels aan Fauré opgedragen strijkkwartet. Overeenkomsten tussen de twee topstukken: gedurfde harmonische taal, oriëntaalse kleuren, een vol speels getokkel, interne eenheid door terugkeer van eerdere ’s in het slotdeel.

5. Albéric Magnard (1865-1914): Strijkkwartet in e kl.t. (1904)

Een stuk minder bekend, maar zeker niet minder groots, hevig en harmonisch gewaagd dan andere kwartetten op deze pagina. Magnards symfonische inborst klinkt door in de indringende Chant funèbre (deel 3) en de complexe dansfinale.

6. Germaine Tailleferre (1892-1983): Strijkkwartet (1919)

Dit korte kwartet van de enige vrouw in de Groupe des Six is heerlijk Frans in de dromerigheid van de opening, de dwarrelingen van het intermezzo en het dansante van de finale.

7. Gabriel Fauré (1845-1924): Strijkkwartet in e kl.t. (1924)

De oude en bijna dove Fauré schreef onder zijn op aandringen van Ravel voltooide manuscript: ‘de laatste maten van het laatste werk: het strijkkwartet’.