Pianotalent Alexandra Dovgan: ‘Met Chopin voel ik al mijn hele leven een diepe band’

De in 2007 geboren ­Alexandra Dovgan groeide op in Moskou, waar zij vanaf haar vijfde studeerde aan de prestigieuze Centrale Muziekschool van het Moskous Staatsconservatorium. Na diverse succesvolle concoursen werd ze al snel een veelgevraagd pianiste, zowel in Rusland als daarbuiten. De oorlog in Oekraïne maakte het echter steeds lastiger om haar internationale tournees voort te zetten. Ze vestigde zich daarom met haar familie in het Spaanse Málaga, een verhuizing waar ze geen spijt van heeft. ‘Málaga is een prachtige stad,’ vertelt ze. ‘De natuur, de zee, het klimaat, de mensen, alles voelt hier positief. Na lange tournees kun je hier echt opladen, zon en energie verzamelen.’

Wanneer ze thuis is, volgt ze dagelijks een eenvoudig maar gedisciplineerd ritme. ‘Ik ga meestal rond zeven uur ’s ochtends hardlopen en, als de zee warm genoeg is, zwem ik een stukje.’ Daarna neemt de piano het grootste deel van haar dag in beslag. ‘Ik besteed het merendeel van mijn tijd aan het voorbereiden van komende concerten en het instuderen van nieuw repertoire.’ De fysieke activiteit in de ochtend helpt haar daarbij: ‘Het brengt balans en helderheid.’

‘Na het concert vertrokken veel dames in prachtige avondjurken op de fiets, dat kan alleen in Amsterdam’

Hoewel Dovgan al op jonge leeftijd een indrukwekkende internationale carrière opbouwde, benadrukt ze dat haar leven tegenwoordig vrij ‘gewoon’ aanvoelt. ‘Mijn leven verschilt nu niet zoveel van dat van andere jongeren van mijn generatie. Ik breng graag tijd door met vriendinnen, drink een milkshake, lees en studeer en sta stil om na te denken. Dat evenwicht was er niet altijd. Toen ik jonger was en op tournee ging, was het veel moeilijker om een balans te vinden. Ik moest veel compromissen sluiten om mijn studie te combineren met een steeds drukkere concertpraktijk. Dat heeft me al vroeg geleerd hoe veeleisend, maar ook hoe waardevol dit carrièrepad is.’

Amsterdams debuut

Een belangrijke mijlpaal was haar debuut in de Grote Zaal van Het Concertgebouw op 12 mei 2019, toen Grigory Sokolov haar binnen zíjn solo­recital persoonlijk introduceerde met de woorden: ‘De pianiste Alexandra Dovgan kan moeilijk een wonderkind worden genoemd, want hoewel ze een wonder is, is wat ze doet geen kinderspel.’ 

‘Als kind droomde ik ervan om die legendarische trap af te lopen en op dat podium te spelen’, vertelt ­Dovgan. ‘Dat die droom mede door hem werkelijkheid werd, was onvergetelijk.’ Over Sokolov spreekt ze met grote bewondering. ‘Hij is een buitengewone musicus en een uitzonderlijk mens. Ik ben opgegroeid met zijn opnames en heb altijd enorm tegen hem opgekeken. Helaas kan ik door mijn eigen schema zijn concerten niet vaak bijwonen, maar elke keer dat het lukt, laat het een diepe indruk achter.’ Vooral zijn benadering van muziek blijft haar inspireren: ‘Zijn beheersing van klank en timing, en bovenal zijn absolute eerlijkheid tegenover de partituur van de componist.’

Dovgan kent Het Concertgebouw niet alleen als uitvoerende, maar ook als luisteraar. ‘Na mijn optreden in 2019 heb ik in de zaal geluisterd naar het concert van maestro Sokolov.’ Ze herinnert zich vooral de akoestiek als iets bijzonders. Eén moment staat haar nog scherp bij: ‘Zijn ongelooflijke pianissimo in Beethovens B­agatellen zal ik nooit vergeten.’ Glimlachend: ‘Wat me ook opviel, was dat na afloop van het concert veel dames in prachtige avondjurken op de fiets vertrokken, dat kan alleen in Amsterdam.’

Persoonlijk repertoire

Dovgans repertoire is breed en zorgvuldig gekozen. Een uitgesproken voorkeur wil ze niet aanwijzen. ‘Het pianorepertoire is zó divers dat ik niet kan zeggen dat ik één favoriete componist heb.’ Wel zijn er componisten met wie ze zich sterk verbonden voelt. ‘Er is muziek die me blijft fascineren, die ik droom te spelen en ook daadwerkelijk speel. Bach, Beethoven, Chopin en Rachmaninoff keren vaak terug in mijn programma’s.’

Die verbondenheid klinkt door in haar Concertgebouwrecital, al was de samenstelling ervan geen eenvoudige opgave. ‘Een programma samenstellen is altijd moeilijk. Ik wil eigenlijk alles tegelijk spelen, maar dat kan natuurlijk niet. Met Chopin voel ik al mijn hele leven een diepe band.’ Haar eerste optreden in Amsterdam bevatte enkele miniaturen van hem. ‘Nu voelt het heel speciaal om een heel deel van mijn recital aan hem te wijden, met mijn favoriete werken: de Derde son­ate in b klein en de Bar­carolle.’ Daarnaast speelt ze Francks Prélude, choral et fugue, een werk dat ze als monumentaal beschouwt. ‘Het is een van zijn meesterwerken voor solopiano, met een ongelooflijk krachtige fuga.’ Dovgans recital sluit af met Prokofjevs Tweede son­ate: ‘Misschien niet zijn meest gespeelde sonate, maar wel een werk dat goed bij mij past.’

Toekomst en geluk

Op de vraag wat haar gelukkig maakt, is haar antwoord verrassend eenvoudig. ‘Geluk is voor mij samen zijn met dierbaren, oprechte gesprekken voeren, en samen dromen. Zulke momenten geven betekenis aan het leven.’ Waarna ze besluit met: ‘De sleutel tot geluk is goed naar jezelf luisteren en je hart volgen.’