alt

Wat is een alt?

In vierstemmige harmonie klinkt de alt boven de tenor, maar lager dan de sopraan. Het bereik van de menselijke altstem is ongeveer twee octaven vanaf de f onder de centrale c. Er zijn vrouwelijke alten en mannelijke alten, die ook wel contratenor of countertenor genoemd worden.

Waar komt het woord alt vandaan?

Oorspronkelijk gingen vierstemmige vocale werken uit van de melodie in de tenor. De tegenstem onder de tenor werd contratenor bassus genoemd, of kortweg bas. De tegenstem boven de tenor werd contratenor altus genoemd, of kortweg alt (altus is het Latijnse woord voor hoog). Boven de alt klinkt de sopraan (van superius, het Latijnse woord voor hoogste).

Welke rollen zijn er voor het stemtype alt?

Het repertoire voor de vrouwelijke altstem is relatief beperkt. Alten klagen gekscherend dat ze altijd ‘witches, bitches and britches‘ moeten zingen – toverkollen, moekes en breteldragers. Voorbeelden zijn de tovenares in Purcells Dido en Aeneas, de moeder en diverse jongensrollen in Alban Bergs Lulu of Mistress Quickly in Verdi’s Falstaff. Bekende orkestwerken waarin de alt een belangrijke rol heeft zijn de Altrapsodie van Brahms, Die Nacht van Diepenbrock en de Tweede Symfonie van Mahler. Bachs aria ‘Erbarme dich’ uit de Matthäus-Passion wordt zowel door vrouwelijke alten als door countertenors gezongen. Beroemde alten zijn Aafje Heynis en Kathleen Ferrier (beiden zongen Brahms’ Altrapsodie met het KCO). Hedendaagse alten zijn bijvoorbeeld Nathalie Stutzmann en Helena Rasker.