Nog geen account of wachtwoord vergeten? Ga dan naar concertgebouw.nl

wat is tonaal?

tonaal

Als muziek tonaal is, past het binnen de compositieregels en verwachtingspatronen van het westerse, klassieke toonsysteem.

Wat is tonaliteit?

We spreken van een tonaal muziekstuk als dit bestaat uit melodieën en harmonieën die binnen ons Westerse toonsysteem vallen, waardoor je als (Westerse) luisteraar automatisch structuur in de muziek waarneemt, zoals spanning of ontspanning en vraag en antwoord. Het voldoet aan je verwachtingen.

In tonale passages is meestal duidelijk een toonsoort aan te wijzen. Daardoor hoor je goed wat de tonica is: het punt van ontspanning dat klinkt als 'thuis'. Akkoorden of tonen op verschillende afstanden van de tonica – consonant en dissonant – zorgen voor meer of minder spanning in de muziek. Tonale muziek verloopt vaak volgens de regels van de klassieke harmonieleer.

Welke muziek is tonaal?

De muziek die het duidelijkst tonaal is, is de muziek die is geschreven in de Klassieke periode. Wolfgang Amadeus Mozart en Joseph Haydn zijn de belangrijkste componisten uit die tijd. Daarvoor, in de periodes die we de Renaissance en de Barok noemen, was muziek nog niet strikt tonaal, maar eerder modaal – een voorloper van de tonaliteit.

Na de klassieke periode is de tonaliteit steeds meer opgerekt. In de Romantiek worden modulaties en akkoorden steeds gewaagder en passen minder duidelijk binnen één toonsoort. Uiteindelijk schrijft Arnold Schönberg in de twintigste eeuw de eerste volledig atonale muziek.

zie ook: atonaal