Wat is een mars?

mars

Een mars is een muziekstuk ter begeleiding van het marcheren, of met een ritme dat daaraan doet denken.

Wat is een mars?

Een mars is een compositie met een strak, vaak eenvoudig ritme, oorspronkelijk bedoeld om op te marcheren. In die functie werden marsen vanaf de zestiende eeuw gebruikt om oorlogstroepen aan te voeren, maar sinds de moderne oorlogsvoering heeft het marcheren een ceremoniële functie. Vanaf de zeventiende eeuw vond het muziekgenre ook zijn weg in de kunstmuziek, bedoeld om naar te luisteren.

Hoe klinkt een mars?

Een mars heeft doorgaans een regelmatig, tweedelig, eenvoudig ritme; je kunt er 'één, twee' op tellen, waarbij de nadruk op de één ligt. Van oudsher hebben slagwerk en (koper)blazers een belangrijke rol in marsen. Dikwijls worden bombastische passages afgewisseld met subtielere, zachtere delen, eventueel aangevuld met contrasten in toonhoogten en instrumentgroepen.

Marstempo’s

Qua tempo is de mars te verdelen in vier soorten:

  • de begrafenismars, meestal in het traditionele tempo van zestig tellen per minuut
  • de langzame mars, vooral in het Verenigd Koninkrijk in zwang; denk bijvoorbeeld aan de Schotse marsen voor doedelzakken en slagwerk
  • de gematigd snelle mars, met gemiddeld 110 tellen/passen per minuut; populair in bijvoorbeeld Duitsland en Nederland
  • de snelle mars, zoals de werken van de Amerikaanse componist John Philip Sousa

Voorbeelden van beroemde marsen

Een aantal populaire militaire marsen werd in de negentiende eeuw gecomponeerd door Johann Strauss sr. en de eerder genoemde ‘Marsenkoning’ Sousa; luister bijvoorbeeld naar diens The Stars and Stripes Forever.

In opera's van Mozart, Meyerbeer en Rossini zijn voorbeelden te vinden van marsen als klassieke 'luister'muziek. Schubert componeerde drie Marches militaires voor piano vierhandig en Beethoven nam een begrafenismars op in zijn Derde symfonie ‘Eroica’, net als Chopin deed in zijn Tweede pianosonate.

In de categorie concertmarsen voor symfonieorkest is Elgars Pomp and Circumstance een goed voorbeeld.