Wat is een wazn?

wazn

Een wazn is de ‘maatsoort’, ofwel het ritmische patroon van een Arabisch muziekstuk. Wazn en iqa worden vaak door elkaar gebruikt.

Hoe is een wazn opgebouwd?

Een wazn bestaat uit drie eenheden: slagen met een accent, slagen zonder accent en rusten. De slagen met accent (in het Arabisch: dumm) hoor je als de zwaarste klank van een ritmisch instrument, de slagen zonder accent (in het Arabisch: takk) als de hogere en vaak scherpere klank.

Een van de meest voorkomende wazns is de wazn maqsūm, waarin de dumm (D), takk (T) en rust (-) elementen als volgt achter elkaar klinken:

||: D T – T D – T – :||

Een voorbeeld van een Arabisch muziekstuk met de wazn maqsūm:

Meestal versieren muzikanten de basisvorm van de wazn door de tukūk (meervoud van takk) en de rusten te voorzien van extra slagen. Omdat de basis continu herhaald wordt, kun je een wazn ook een ritmische cyclus noemen.

Hoeveel awzan (meervoud van wazn) bestaan er?

Net als bij de melodische maqāmat is het over de ritmische awzan moeilijk te zeggen hoeveel er bestaan. Sommige bronnen spreken van meer dan honderd.

Er bestaan veel variaties in de opeenvolging van dumūm (meervoud van dumm), tukūk en rusten, maar ook in de hoeveelheid van deze ritmische eenheden in één wazn. Zo bestaan er awzan van meer dan 32 ritmische eenheden.
Van die ruim honderd verschillende awzan worden er een hoop tegenwoordig niet of nauwelijks meer gebruikt.

Andere veel voorkomende awzan zijn bijvoorbeeld:

Wazn Malfuf:
D – – T – – T –

Of de meer ingewikkelde:

Wazn Samâ'i Thaqîl:
D – – T – D D T – –

Een voorbeeld van een Arabisch muziekstuk met wazn samâ'i thaqîl:

De wazn bepaalt niet de melodie van een Arabisch muziekstuk. Dat doet de Maqām.