Nog geen account of wachtwoord vergeten? Ga dan naar concertgebouw.nl

Wie is Georg Philipp Telemann?

Georg Philipp Telemann

componist

Georg Philipp Telemann is een Duitse componist uit de Barok. Hij was een van de populairste componisten van zijn tijd, maar raakte na zijn dood in vergetelheid. Desalniettemin speelt zijn muziek een sleutelrol in de geschiedenis als brug tussen de Barok en de Klassieke periode.

Jonge jaren

Telemann wordt in 1681 geboren in een Luthers nest. Al snel gaat hij zich verdiepen in de muziek en op zijn tiende speelt hij al viool, fluit, citer, klavecimbel en orgel.

Zijn moeder, die niets ophad met de muziek, verbiedt hem op zijn twaalfde zich nog met muziek bezig te houden, zonder veel succes; Georg had op die leeftijd al zijn eerste opera Sigismundus geschreven.

Leipzig

Onder druk van zijn moeder gaat Telemann in 1701 rechten studeren in Leipzig. Ver weg van zijn familie kan hij hier zijn muzikale talenten ontwikkelen. Nog geen jaar na zijn aankomst richt hij een studentenorkestje op, het Collegium Musicum dat jaren later door Bach geleid zal worden.

Op zijn eenentwintigste wordt Telemann leider van het Operahuis van Leipzig, en twee jaar later ook nog organist van de Neue Kirche. Hij gaat zo enthousiast aan de slag dat hij de kapelmeester Johann Kuhnau behoorlijk in de weg zit. Kuhnau en zijn musici hielden nauwelijks werk over omdat Telemanns studenten zelfs in kerkdiensten optraden.

Het werk achterna

Om Kuhnau niet te veel in de weg te zitten vertrekt Telemann in 1705 naar Sorau, nu het Poolse Żary. Drie jaar later vertrekt hij naar Eisenach om daar concertmeester te worden. Later wordt hij bevorderd tot kapelmeester. Voor dit hof schrijft hij talloze cantates, orkest- en kamermuziek.

 

Georg Philipp Telemann

Detail van een ets door Valentin Daniel Preisler, 1750

Georg Philipp Telemann

Detail van een ets door Valentin Daniel Preisler, 1750

Georg Philipp Telemann

Detail van een ets door Valentin Daniel Preisler, 1750

Georg Philipp Telemann

Detail van een ets door Valentin Daniel Preisler, 1750

Na de dood van zijn vrouw wil Telemann een nieuwe start. In 1712 wordt Telemann stedelijk muziekleider van Frankfurt en kapelmeester van de Barfüßerkirche, waar hij zijn Brockes-Passion (1716) voor schrijft, een oratorium over het lijden van Jezus Christus. In 1714 hertrouwt hij.

Hamburg

In 1721 wordt Telemann door de Hamburger regering uitgenodigd cantor van het Johanneum, een jongensschool, en muzikaal leider van de vijf hoofdkerken van de stad te worden. De prestige van deze post moet Telemann aangetrokken hebben, want hij zegt onmiddellijk ja.

Niet lang na zijn aanstelling krijgt Telemann het benauwd; de regering van de stad wil liever niet dat hij zich bezighoudt met opera. Na een verhoging van zijn salaris in Hamburg én een toezegging dat hij zich mag bezighouden met opera blijft hij er toch werken. Een jaar later wordt hij zelfs directeur van de Hamburgse opera.

In 1733 publiceert hij zijn magnum opus Tafelmusik, een collectie orkestmuziek voor bij de chique diners van deftige muziekliefhebbers.

Laatste jaren

Bij terugkomst van een muzikale reis naar Parijs in 1738 ontdekt Telemann dat de opera gesloten is. Zijn productie vermindert dramatisch, en pas in 1755 hervindt hij zijn creativiteit. Zijn liefde voor opera verwerkt hij in grote religieuze oratoria als Der Tod Jesu en Der Tag des Gerichts.

Bij zijn dood in 1767 laat Telemann een van de grootste oeuvres uit de muziekgeschiedenis na.

Bijgewerkt op donderdag 07 november 2019