Rufus Wainwright presenteert: Dream Requiem

Het Nederlands Philharmonisch speelt het grote symfonische repertoire in Het Concertgebouw, maar ook in vele andere concertzalen. Als het vaste orkest van De ­Nationale Opera, samen met het Nederlands Kamerorkest, wordt het internationaal gerekend tot de beste operaorkesten. Het Nederlands Philharmonisch is in 1985 ontstaan uit het Utrechts Symfonie Orkest, het Nederlands Kamerorkest en het Amsterdams Philharmonisch Orkest.

Dat laatste was in 1953 opgericht door dirigent Anton Kersjes, die een nieuw publiek naar de concertzalen wist te trekken doordat hij wekelijks op tv te zien was en de ‘gouden ­meesterwerken’ uitvoerde. Vanaf 1985 was Hartmut Haenchen chef-dirigent. Hij werd in 2003 opgevolgd door Yakov Kreizberg, en na diens vroegtijdige overlijden in 2011 werd het chef-dirigentschap overgenomen door Marc Albrecht.

Zijn komst kwam een jaar voor de verhuizing van het orkest van de Beurs van Berlage naar de NedPhO-­Koepel in Amsterdam-Oost, waar de musici repeteren voor hun optredens. In 2020 nam Marc Albrecht na tien jaar afscheid van het orkest en per seizoen 2021/2022 werd Lorenzo Viotti chef-dirigent van zowel het Nederlands Philharmonisch als De Nationale Opera.

Het vorige concert van het Nederlands Philharmonisch in de Eigen Programmering van Het Concertgebouw was op 20 juni jongstleden: onder leiding van André de Ridder bracht het orkest de Nederlandse première van Dream Requiem van Rufus Wainwright.

Het Nieuw Amsterdams Jeugdkoor is onderdeel van Nieuw Vocaal Amsterdam, dat in 2005 door Caro Kindt werd opgericht onder de naam Nieuw Amsterdams Kinderkoor en sindsdien is uitgegroeid tot een hoogwaardige, zelfstandige zangopleiding met 300 leerlingen van 4 tot 21 jaar en een kennis­instituut op het gebied van kinder- en jeugdkoorzang.

Nieuw ­Vocaal Amsterdam heeft een team van twintig docenten, dirigenten en stafmedewerkers die hun liefde voor hoogwaardig muziekonderwijs voor kinderen en jongeren dagelijks in de praktijk brengen. Het is partner van het Conservatorium van Amsterdam en Cappella Amsterdam en werkt structureel samen met de Stichting Leerorkest. De verschillende koren van Nieuw Vocaal Amsterdam treden op onder de namen Nieuw Amsterdams Kinder-, Jongens- en Jeugdkoor, onder meer als de vaste kinderkoorpartner van ­Nationale Op­era & Ballet.

Toonkunstkoor Amsterdam, opgericht in 1829, is een ambitieus en veelzijdig concertkoor van ruim tachtig gevorderde amateurzangers dat het grote koorrepertoire afwisselt met intiemere werken, en eeuwenoude muziek met eigentijdse composities. Elk jaar zingt het op Goede Vrijdag Bachs ­Matthäus-Passion in Het Concertgebouw, een traditie die in 1899 door Willem Mengelberg is ingezet.

Sinds 2008 brengen de zangers ditzelfde werk bovendien op Palmzondag in PHIL Haarlem. Dirigent en artistiek leider van Toonkunstkoor Amsterdam is sinds 2003 Boudewijn Jansen. Onder de eerdere dirigenten waren ­Johannes van Bree, Johannes Verhulst, Julius Röntgen, ­Willem Mengelberg, Jan Eelkema en Winfried Maczewski.

Het koor zong in zijn lange geschiedenis onder gast­dirigenten als Otto Klemperer, Bruno Walter, Eduard van Beinum, Eugen ­Jochum, Anton Kersjes, Jean Fournet, Yehudi Menuhin, Bernard Haitink, Jan Willem de Vriend en Marc Albrecht. Ook voerden componisten hun eigen werken uit met Toonkunstkoor Amsterdam; historische voorbeelden daarvan zijn Gustav Mahler, Johannes Brahms, Edvard Grieg en Alphons Diepenbrock.

Het Studentenkoor Amsterdam is een jong en hecht klassiek koor van ongeveer tachtig (oud-)studenten. Sinds 1987 voert het klassieke en moderne koorwerken uit, de ene keer a cappella en de andere keer in ­samenwerking met een (studenten)orkest en/of solisten. Volgens het adagium ‘voor studenten, door studenten’ probeert het koor met een jeugdige benadering de liefde voor koormuziek te verspreiden.

Moderne a-cappella-­werken van Whitacre, Glass en Pärt kwamen de afgelopen jaren voorbij, net als koorwerken van onder anderen Rheinberger, Kodály en MacMillan, de ‘Hohe Messe’ van Bach en het Requiem van Mozart.

Naast eigen concerten verleent het Studentenkoor Amsterdam graag zijn medewerking aan projecten van anderen. Zo trad het in 2019 in Het Concertgebouw op met Ellen ten Damme, zong het in 2022 in de voorstelling Dwars tijdens het Op­era Forward Festival en stond het in Vincent op Vrijdag in het Van Gogh Museum. Vorig jaar ondernam het Studentenkoor Amsterdam een tournee naar Bilbao.

De Duitse André de Ridder is artistiek leider van het ­Theater Freiburg, waar hij nieuwe producties leidde van Hänsel und Gretel (Humperdinck), Don Carlos (Verdi) en Die Zauberflöte (Mozart). Andere ­Freiburger hoogtepunten waren concerten met solisten als Colin Currie, Isata Kanneh-­Mason en Antje Weithaas en met grote symfonische werken als Berlioz’ Sym­phonie fantastique en Mahlers Vijfde symfonie.

De veelzijdige musicus werkte met het Concertgebouworkest in 2016 en 2022, en op 27 en 28 juni aanstaande staan ze samen in het Muziekgebouw in het kader van het Holland Festival.

André de Ridder was te gast bij het ­Chicago Symphony Orchestra, de New York Philharmonic, het New World Symphony Orchestra (Miami), het BBC Symphony Orchestra en het Deutsches Symphonie-­Orchester Berlin. Ook werkte hij met Musikfabrik, indierockband Efterklang en zanger Damon Albarn (Blur, Gorillaz), en met componisten als Michel van der Aa, Nico Muhly en Kaija Saariaho.

In het Staatstheater Stuttgart leidde hij Nixon in China van John Adams en in de Philharmonie de Paris Einstein on the Beach van Philip Glass. In 2013 stond André de Ridder bovendien aan de wieg van s t a r g a z e, een internationaal gezelschap dat de grenzen slecht tussen pop, klassiek en elektronische muziek en dat werd geëngageerd door zalen en festivals door heel Europa, waaronder het Holland Festival.

Van 2017 tot 2021 was André de Ridder artistiek leider van Musica Nova Helsinki, en in 2018 kreeg hij een Royal Philharmonic Society Award voor zijn innovatieve werk als curator van het Spitalfields Festival in Londen. Op 27 en 28 juni leidt hij een ensemble uit het Concertgebouworkest in het Muziekgebouw.

Caitlin Gotimer behaalde haar master aan het University of Cincinnati College Conservatory of Music en haar bachelor aan Binghamton University. In het vorige concertseizoen debuteerde ze als Contessa in Mozarts Le nozze di Figaro op het Aspen Music Festival, werkte ze als Musetta in Puccini’s La bohème met dirigent Yannick Nézet-Séguin, vertolkte ze de vrouwelijke titelrol in Gounods Roméo et Juliette bij Arizona Opera en soleerde ze bij de Santa Fe Symphony in Händels Messiah.

Een seizoen eerder had ze haar debuut gemaakt bij de Dallas Op­era. Caitlin Gotimer ­maakte deel uit van de operastudio’s van Arizona en Pittsburgh, was laureaat op vele Amerikaanse zangconcoursen en won de aanmoedigingsprijs van Operalia 2023. De iconische titelpartij van Tosca van Puccini is een signature role aan het worden voor de ­Amerikaan­se sopraan: ze vertolkte haar al in de ­operatheaters van Arizona, Santa Fe, Palm Beach en Dayton.

Na haar Europese debuut als Donna Anna in Mozarts Don Giovanni aan de Deutsche Oper Berlin keerde Caitlin Gotimer in Berlijn terug in La fiamma van Respighi. De Opéra de Paris engageerde haar om in Il trittico van Puccini twee hoofdrollen te coveren. Caitlin Gotimer is een pleitbezorger voor hedendaags repertoire en verscheen eerder in nieuw werk van Peter Hilliard & Matt Boresi, Tom Cipullo en Conrad Susa. In Het Concertgebouw maakt ze haar debuut.

Carice van Houten werd wereld­wijd bekend met haar rol als Melisandre in de iconische serie Game of Thrones, die haar in 2019 een nominatie opleverde voor een Emmy Award. Met haar rol in Paul Verhoevens Zwartboek uit 2006 was haar internationale carrière begonnen. Andere opvallende rollen speelde ze in Bryan Singers Valkyrie, tegenover Tom Cruise, en in Brimstone van Martin Koolhoven.

In 2011 werd Carice van Houten op het Tribeca Festival in New York uitgeroepen tot beste actrice voor haar aandeel in Black Butterflies van Paula van der Oest, een rol waarvoor ze ook haar vijfde Gouden Kalf ontving (een record). In Nederland stond ze onder meer op het toneel tegenover Pierre Bokma in De gravin van Parma en was ze te zien in Alles is liefde van Joram Lürsen en in de titelrol van de Annie M.G. Schmidt-verfilming Minoes.

Recent speelde Carice van Houten in de film Instinct en de televisieserie Red Light, waarbij ze niet alleen als actrice maar ook als coproducent betrokken was. Recente internationale televisieseries zijn Temple, Dangerous Liaisons en Malice. In Het Concertgebouw betreedt Carice van Houten voor het eerst het podium.