Kerstmatinee: Concertgebouworkest speelt Weihnachtsoratorium

Al 137 jaar brengt het Koninklijk Concertgebouw­orkest muziek tot leven. Het Amsterdamse orkest wordt wereldwijd geroemd om zijn unieke klank en zijn veelzijdige repertoire en heeft het voorrecht om met de meest vooraanstaande dirigenten en solisten te mogen samenwerken. Klaus Mäkelä, met wie sinds 2020 een hechte band bestaat, wordt in 2027 chef-dirigent. Zijn voorgangers waren Willem Kes, Willem Mengelberg, Eduard van Beinum, Bernard Haitink, Riccardo Chailly (sinds 2004 conductor emeritus), Mariss Jansons en Daniele Gatti. Iván Fischer is honorair gastdirigent.

Jaarlijks geeft het orkest zo’n 130 concerten. Thuis, in Het Concertgebouw, maar ook in de meest prestigieuze concertzalen wereldwijd. Daarmee is het Concert­gebouworkest een ambassadeur voor Nederland. Hare Majesteit Koningin Máxima is beschermvrouwe van het orkest.
Vanaf het begin is veel samengewerkt met componisten. Zo dirigeerden Richard Strauss, Gustav Mahler, Arnold Schönberg en Igor Stravinsky zelf meer dan eens het Concertgebouworkest. Jaarlijks gaan meerdere opdrachtwerken in première.

Het orkest ziet het als zijn verantwoordelijkheid om de kracht van symfonische muziek door te geven. Via de Academie van het Concertgebouworkest en het internationale jeugdorkest Young delen orkestmusici hun kennis, ervaring en liefde voor het vak met volgende generaties. Voor veelbelovende dirigenten zijn er de Ammodo Masterclass en het Bernard Ha­itink Associate Conductorship. Met vernieuwende concertvormen en uitvoeringen buiten de concertzaal inspireert het orkest nieuwe luisteraars.

Het grootste deel van de inkomsten haalt het Concertgebouworkest uit concerten in binnen- en buitenland. Het orkest is dankbaar voor de steun die het ontvangt van zijn publiek, het Ministerie van OCW, de gemeente Amsterdam, global partners ING, Booking.com en The Magnum Ice Cream Company, en vele sponsoren, ­fondsen en donateurs wereldwijd.

Bekijk hier alle musici van het Koninklijk Concertgebouworkest

Jan Willem de Vriend is sinds 2015 principal guest conductor bij het Orquestra Simfònica de Barcelona I Nacional de Catalunya. Sinds seizoen 2018/19 is hij ook vaste gastdirigent bij Orchestra National de Lille. Daarnaast is hij eerste gastdirigent bij de Stuttgarter Philarmoniker en artist in residence van het Stavanger Symfonie Orchestra. Tot voor kort was hij vaste dirigent bij het Residentie Orkest in Den Haag.

Jan Willem de Vriend werd als violist opgeleid aan de conservatoria van Amsterdam en Den Haag, maar ontwikkelde zich tijdens zijn studie tot orkestleider. Tussen 1982 en 2015 was De Vriend artistiek leider en violist van het door hem opgerichte ensemble Combattimento Consort Amsterdam. Dit ensemble, dat zich specialiseerde in muziek uit de periode 1600-1800, had een eigen serie in Het Concertgebouw en boekte successen over de hele wereld. Opmerkelijk waren de operaproducties met werk van onder anderen Monteverdi, Händel, Telemann, Bach, Gassmann en Mozart.

Vanaf 2006 tot 2018 was Jan Willem de Vriend chef dirigent bij het Orkest van het Oosten. In 2013 en 2014 werd het orkest uitgenodigd door het festival van Sankt Moritz/Basel om respectievelijk Mozarts Don Giovanni en Rossini’s La gazetta uit te voeren in de regie van Eva Buchmann. Van 2008 tot 2013 was de Vriend vaste gastdirigent bij Het Brabants Orkest. Voor zijn onvermoeibare promotie van de klassieke muziek kreeg Jan Willem de Vriend in 2012 de Radio 4-prijs.

Als gastdirigent stond hij voor bijvoorbeeld het Konzerthaus Orchester Berlin, het NDR-Sinfonieorchester, het Tonhalle Orchester Zurich en het Belgian National Orchestra. Hij leidde het Concertgebouworkest meermaals sinds 2009, de laatste keer in Bachs Weihnachtsoratorium tijdens de Kerstmatinee van 2015.

Judith van Wanroij wordt internationaal geprezen om haar intense optredens in herontdekte en minder bekende opera’s. Sinds haar debuut als La Virtù en Drusilla in Monteverdi’s L’Incoronazione di Poppea bij de Opéra de Lyon vertolkte de sopraan talloze rollen in bijvoorbeeld het Teatro Real in Madrid, De Nationale Opera, De Munt in Brussel, Lincoln Center in New York, het Gran Teatre del Liceu in Barcelona, Het Concertgebouw, het Théâtre des Champs Elysées en het Festival Aix-en-Provence.

Judith van Wanroij studeerde bij Margreet Honig aan het Conservatorium van Amsterdam en De Nederlandse Opera Academie. In 2003 won ze de eerste prijs op het Erna Spoorenberg Vocalistenconcours en in 2005 nam de Nederlandse zangeres deel aan de Jardin des Voix, de academie van William Christie’s Les Arts ­Florissants. Ze maakte indruk in onder meer Mozart-rollen als La Contessa in Le nozze di Figaro, Donna Elvira in Don Giovanni en Ilia in Idomeneo, en in de titelrollen van Rossi’s Orfeo and Lemoynes Phèdre.

Bij het Concertgebouworkest debuteerde Judith van Wanroij in december 2016 in Bachs Weihnachtsoratorium onder leiding van Jan Willem de Vriend.

De Oostenrijkse Elisabeth Kulman studeerde aan de Universität für Musik Wien bij Helena Lazarska. Na zo’n zes jaar enkele van de belangrijkste sopraanpartijen in het repertoire te hebben gezongen, met name in opera's van Mozart, schakelde ze over op mezzosopraan en alt. Al gauw werd ze een van de favorieten van de Staatsoper Wien.

Na de titelrol in Franz von Suppés Boccaccio volgden opera-, oratorium- en liedoptredens over de hele wereld. Onder haar belangrijkste operarollen zijn Fricka in Wagner's Das Rheingold en Die Walküre, Marina in Boris Godoenov en de titelrol van Bizets Carmen.  Tijdens de Salzburger Festspiele van 2010 werd ze bejubeld om haar vertolking van Orfeo in Glucks Orfeo ed Euricice.

Dit jaar maakte ze bekend dat ze alleen nog aan concertante uitvoeringen wil meewerken. In april 2012 maakte ze haar debuut bij het Koninklijk Concertgebouworkest in Beethovens Missa solemnis onder Nikolaus Harnoncourt.

De Zwitserse tenor Fabio Trümpy begon zijn zangopleiding in Zürich – naast een studie ­Engelse literatuur – en vervolgde deze bij Margreet Honig aan het Conservato­rium van Amsterdam. In 2007 won hij de Prix des Amis du Festival d’Art ­Lyrique in Aix-en-Provence.

Hij werd ensemblelid van het Opernhaus Zürich en zong in de Staatsoper Hamburg, het Bolsjoi ­Theater, de Staatsoper Berlin, het Theater Basel, de Opéra national de Lorraine in Nancy, het Grand Théâtre de Genève, het Festspielhaus Baden-Baden en bij de festivals van Beaune en Spoleto.

Afgelopen seizoen soleerde Fabio Trümpy in Frank Martins Le vin herbé bij het Ensemble Vocal de Lausanne onder leiding van Daniel Reuss, Mozarts Mis in c klein bij de Zürcher Singakademie en Bachs Matthäus-Passion bij het Noord Nederlands Orkest onder Peter Dijkstra.

Hij werkte met de Cappella Mediterranea en Leonardo García Alarcón, meest recent in Händels Acis and Galatea. Op het Bayreuth Baroque Opera Festival stond Fabio Trümpy in een productie van Händels Flavio van Concerto Köln. In Het Concertgebouw was Fabio Trümpy onder meer te beluisteren met het ­Radio Filharmonisch Orkest en het Orkest van de Achttiende Eeuw.

Yorck Felix Speer is afkomstig uit Kiel, Duitsland. Na een zang­studie bij Theodor Gress en masterclasses bij onder anderen Brigitte Fassbaender en Andreas Schmidt won de bas in 2001 de derde prijs bij het Koningin Sonja Muziek­concours in Noorwegen. Sindsdien stond Yorck Felix Speer op opera- en concertpodia door heel Europa.

Geprezen worden onder meer zijn Mephisto in Schumanns Szenen aus Goethes Faust en de veeleisende baspartij in Beethovens Missa solemnis. Hij is een veelgevraagd solist in kerkelijk repertoire, van Bachs Johannes-Passion en Buxtehude’s Membra Jesu nostri tot Mendelssohns Paulus, Les Béatitudes van César Franck en Das Buch mit sieben Siegeln van Franz Schmidt.

In Bachs Weihnachtsoratorium maakt hij zijn debuut bij het Koninklijk Concertgebouworkest.

Cappella Amsterdam, opgericht in 1970 door Jan Boeke, staat sinds 1990 onder de artistieke leiding van Daniel Reuss. Al ruim vijftig jaar lang houdt het kamerkoor de rijke koorcanon levend. De repertoirekeuze reikt van middeleeuwse tot de meest complexe hedendaagse koormuziek. 

Het koor schenkt speciale aandacht aan het werk van Nederlandse componisten, variërend van Jan Pieterszoon Sweelinck tot Louis Andriessen, Ton de Leeuw, Robert Heppener en Jan van Vlijmen. De veelzijdigheid van Cappella Amsterdam komt ook tot uitdrukking in samenwerkingen met bijvoorbeeld het Holland Festival, ­Asko|Schönberg, MusikFabrik, de Akademie für Alte ­Musik Berlin, het Amsterdams Andalusisch Orkest en het Koninklijk Concertgebouworkest.

Vaste partner is Nieuw Vocaal Amsterdam, dat jonge zangers van vier tot eenentwintig jaar een klassieke opleiding biedt. De cd’s van Cappella Amsterdam werden meermaals onderscheiden: zo kreeg ­Golgotha van Frank Martin – samen met het Ests Philharmonisch Kamerkoor – een Grammy-nominatie, een Janáček-album een Edison Klassiek en een Diapason d’Or, een Brahms-album een Preis der deutschen Schallplattenkritik en Arvo Pärts Kanon Pokajanen een Edison Klassiek.

Het vorige optreden van Cappella Amsterdam in de Eigen Programmering was in 2023 een kerstconcert met het Nederlands Kamerorkest.