Iconen in de Kleine Zaal: Schumanns Pianokwintet
Bert Natter presentatie
Heath Kwartet:
Oliver Heath viool
Sara Wolstenholme viool
Gary Pomeroy altviool
Christopher Murray cello
Hannes Minnaar piano
er is geen pauze
einde ca. 21.15 uur
Dit concert maakt deel uit van de serie Iconen in de Kleine Zaal. In iedere editie staat één bekend meesterwerk uit het kamermuziekrepertoire centraal.
De avond begint met een inleiding. Na het concert komen de musici en de presentator ook naar de foyer, om samen na te praten met een goed glas wijn.
Robert Schumann 1810-1856
Pianokwintet in Es gr.t., op. 44 (1842)
Allegro brillante
In modo d’una marcia: Un poco
largamente – Agitato
Scherzo: Molto vivace
Finale: Allegro ma non troppo
Toelichting
Robert Schumann 1810-1856
Pianokwintet
Robert Schumann componeerde in fasen. De eerste tien jaar van zijn werkende leven componeerde hij voornamelijk voor de piano, zijn eigen instrument en dat van zijn beminde Clara, fameus pianiste en zijn latere echtgenote. Vervolgens schreef hij in 1840 een jaar lang bijna alleen maar eren, het jaar 1841 was gewijd aan het orkest en in 1842 volgde de kamermuziek.
In korte tijd schreef hij zowel zijn Pianokwartet als zijn Pianokwintet. Het eerste wordt minder vaak uitgevoerd, maar het et – eigenlijk meer een pianoconcert voor kleine bezetting – werd ongekend populair. Ook Felix Mendelssohn, die bij de tweede uitvoering de zieke Clara verving, was zeer te spreken over het stuk.
Hij raadde Schumann wel aan om een levendig tweede aan het toe te voegen, een verzoek waar Schumann onmiddellijk gehoor aan gaf.
Het karakter van Schumanns alter ego Florestan, de flamboyante en uitbundige kant van de componist, klinkt hoorbaar door in het et. In het eerste deel slaat de aanduiding brillante nog meer op de algehele sfeer van dit deel dan op het tempo.
De felle en van het energieke eerste staan in sterk contrast met het e tweede thema, dat door de eerste viool wordt ingezet. In modo d’una marcia begint met een wat oncomfortabele melodie, die zelfs spookachtig aan kan doen.
Na korte tijd zetten viool en echter een Brahms-achtige in, warmbloedig en verheffend, die ieder restje ijs in de aderen onmiddellijk ontdooit. Na een Scherzo volgt een spetterende Finale, waarin het eerste thema terugkeert als .
Biografie
Heath Kwartet, ensemble
Het Heath Kwartet, vernoemd naar primarius Oliver Heath, werd geformeerd in 2002 aan het Royal Northern College of Music in Manchester en maakte snel carrière, zowel in binnen- als buitenland. Het viertal was te gast in bijvoorbeeld de Londense Wigmore Hall, Carnegie Hall in New York, het Konzerthaus en de Musikverein in Wenen en het Auditorium van het Louvre in Parijs.
In 2012 won het Heath Kwartet de Ensemble Prize tijdens de Festspiele Mecklenburg-Vorpommern, een jaar later gevolgd door een prestigieuze onderscheiding van de Royal Philharmonic Society.
Afgelopen jaar won het kwartet de Gramophone Chamber Award voor zijn opname van de complete strijkkwartetten van Michael Tippett. Het Heath Kwartet werkt ook graag samen met hedendaagse componisten, onder wie Hans Abrahamsen, Steven Mackey, Sofia Goebaidoelina en Louis Andriessen. Naast een volle concertagenda geeft het ensemble les aan de Guildhall School of Music and Drama in Londen.
In de van Het Concertgebouw was het Heath Kwartet al meerdere malen te gast, voor het laatst in januari 2017.
Hannes Minnaar, piano
Hannes Minnaar werd internationaal bekend door zijn tweede prijs op het Concours de Genève (2008) en de derde prijs van het Koningin Elisabeth Concours (2010). In 2011 werd hij Borletti-Buitoni Trust Fellow, in 2012 won hij een Edison voor zijn debuut-cd (Rachmaninoff en Ravel) en in 2016 ontving hij de Nederlandse Muziekprijs.
Naast zijn pianostudie bij Jan Wijn en Ferenc Rados en masterclasses van Menahem Pressler was zijn studie bij Jacques van Oortmerssen van bepalende invloed.
Hannes Minnaar soleerde bij welhaast alle Nederlandse orkesten. In mei 2013 debuteerde hij bij het Concertgebouworkest met het Vierde pianoconcert van Beethoven onder leiding van Herbert Blomstedt.
In de coronaperiode bracht de pianist Nox uit, met de gelijknamige nieuwe cyclus van Rob Zuidam en werken van Schumann en Ravel. Ook ging hij op tournee met Bachs Goldberg-variaties; de opname daarvan kreeg onder meer een Diapason d’Or. Onder de hoogtepunten van seizoen 2022/2023 waren uitvoeringen en cd-opnames van de 24 Preludes en ’s van Sjostakovitsj, en van seizoen 2023/2024 de wereldpremière van het Concert voor luthéal en orkest van Jan-Peter de Graaff in de NTR ZaterdagMatinee.
Solorecitals verzorgt Hannes Minnaar wereldwijd en in 2019 deed hij dat voor het eerst in de . Zijn vorige solo-optreden in de was een Chopin op 13 juli 2023. Het Van Baerle Trio – in 2004 opgericht met violiste Maria Milstein en cellist Gideon den Herder – is voor de pianist een wezenlijk onderdeel van zijn muzikale bestaan.