Het Middagconcert: Waarts, Kovalev en Van Poucke
Stephen Waarts viool
Georgy Kovalev altviool
Ella van Poucke cello
Dit concert maakt deel uit van de serie Het Middagconcert.
György Kurtág (1926)
delen uit ‘Jelek, játékok és üzenetek’
Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)
Strijktrio in Es gr.t., KV 563 (1788) ‘Ein Divertimento... di sei pezzi’
Allegro
Adagio
Menuetto: Allegro
Andante
Menuetto: Allegretto
Allegro
er is geen pauze
einde ± 15.15 uur
Toelichting
György Kurtág 1926
Kurtág: Jelek, játékok és üzenetek
Door Liesbeth Houtman
‘Mijn moedertaal is Bartók, en diens moedertaal was Beethoven’, beweerde György Kurtág. De Hongaarse volksmuziek was voor hem een bron van grote inspiratie. Zijn aforistische stijl ontleende hij aan Anton Webern.
Hij streefde er daarbij naar ‘een zodanige beknoptheid te bereiken dat ieder moment essentieel en van belang is, (…) dat een maximum aan uitdrukking en inhoud met een minimum aan klank wordt geformuleerd’.
Al die verschillende elementen verenigde Kurtág in een reeks verzamelbundels. Zo werkte hij tussen 1973 en 1998, geïnspireerd door Béla Bartóks Mikrokosmos, onder de titel Játékok aan een omvangrijke reeks pianostukken die in de eerste plaats voor kinderen zijn bedoeld.
Evenzo ontstond tussen 1989 en 1997 de bundel Jelek, játékok és üzenetek (‘Tekens, spelletjes en berichten’) voor strijkers in verschillende bezettingen: van solo tot kwartet. Wat de stukken in beide bundels gemeen hebben, zijn de hedendaagse speeltechnieken en de hommages aan naasten en collega’s, een specialiteit van Kurtág.
Wolfgang Amadeus Mozart 1756-1791
Mozart: Strijktrio in Es groot
Door Clemens Romijn
‘Hier beleefde ik de gelukkigste muzikale uren van mijn leven. Deze kleine man en grote meester gaf twee s ten gehore op een pianoforte met pedaal, zo prachtig! zo prachtig! dat ik helemaal buiten mezelf was. Hij vervlocht de moeilijkste passages met de mooiste ’s. Zijn vrouw sneed ganzenveren bij voor de kopiist, een leerling was aan het componeren, een vierjarig jongetje liep in de tuin en zong recitatieven, kortom, alles m deze schitterende man was muziek!’
Dat schreef de Deense acteur Joachim Preisler na een zondagse visite aan Wolfgang Amadeus Mozart in Wenen in augustus 1788. Twee weken eerder, op 10 augustus, had Mozart de laatste hand gelegd aan een symfonie waarin hij ‘de moeilijkste passages had vervlochten met de mooiste thema’s’.
Het was de laatste en meest complexe symfonie die hij ooit schreef, de Symfonie nr. 41 in C groot, KV 551, ‘Jupiter’.
In de schaduw van dit werk en te midden van de financiële misère en existentiële twijfel waarin hij toen leefde, schreef Mozart voor zijn belangrijkste geldschieter en mede-vrijmetselaar Michael Puchberg zijn verbluffend mooie in Es groot, KV 563.
Afgezien van de folkloristische galante ten ontstijgt dit zesdelige werk het onderhoudende -genre. Zoals in het eerste deel met zijn labyrint van tische -inzetten of in het nobele, diepzinnige en zelfs smartelijke langzame deel, dat het goed had kunnen doen in Symfonie nr. 39 in dezelfde .
En dat alles voor slechts drie strijkers!
Biografie
Stephen Waarts, viool
De Nederlands-Amerikaanse violist Stephen Waarts studeerde af bij Aaron Rosand aan het Curtis Institute of Music in Philadelphia en aan de Kronberg Academy bij Mihaela Martin. Hij nam deel aan het Perlman Music Program en volgde in San Francisco lessen bij Li Lin en Alexander Barantschik.
In 2013, op zijn zeventiende, won hij de Young Concert Artists International Auditions in New York en was hij laureaat van de Montreal International Competition.
In 2014 behaalde hij de eerste prijs van de Menuhin Competition, en een jaar later viel hij meervoudig in de prijzen tijdens het Koningin Elisabeth Concours in Brussel. Ook ontving hij de Avery Fisher Career Grant 2017 en de solistenprijs van het Mecklenburg-Vorpommern Festival 2017.
Als solist werd de violist uitgenodigd door gezelschappen als het Konzerthausorchester Berlin, het Chamber Orchestra of Europe, het hr-Sinfonieorchester, het Antwerp Symphony Orchestra, het Royal Philharmonic Orchestra en het Lucerne Symphony Orchestra. In New York maakte hij zijn debuut met het Orchestra of St. Luke’s, en met het Armeens Staats Symfonieorkest vertolkte hij vorig seizoen het Vioolconcert van Chatsjatoerjan.
Stephen Waarts treedt ook graag op als kamermusicus; met pianist Gabriele Carcano maakte hij in 2018 zijn eerste cd (Schumann en Bartók), en recent debuteerde hij in de San Francisco Performances en keerde hij terug naar de Vancouver Recital Society. In Wigmore Hall in Londen speelde hij met Timothy Ridout en Marie-Elisabeth Hecker, en in de Elbphilharmonie in Hamburg met András Schiff en vrienden.
In de van Het Concertgebouw debuteerde Stephen Waarts in oktober 2019 in een strijktrio met Georgy Kovalev en Ella van Poucke.
Georgy Kovalev, altviool
De Russisch-Duitse altviolist Georgy Kovalev werd geboren in Tbilisi, werd leerling van Yuri Bashmet in Moskou en van Matthias Buchholz in Keulen, en studeerde vervolgens aan de Kronberg Academy bij Nobuko Imai en aan de Hochschule für Musik ‘Hanns Eisler’ bij Tabea Zimmermann.
Hij won prijzen van de Yuri Bashmet International Viola Competition, de Tokyo International Viola Competition en de Johannes Brahms Wettbewerb en soleerde bij de New Japan Philharmonic, het Münchener Kammerorchester en de Kremerata Baltica.
De altist heeft een grote liefde voor kamermuziek, wat resulteerde in optredens met Christian Tetzlaff, Steven Isserlis, Fazıl Say, Frans Helmerson, Emanuel Ax en Jörg Widmann en uitnodigingen van evenementen als de Schubertiade, het Verbier Festival, het Ravinia Festival, de Heidelberger Frühling en het Rheingau Festival.
Georgy Kovalev maakt deel uit van het Corneille Piano Quartet en vormt een strijktrio met violist Stephen Waarts en celliste Ella van Poucke. Sinds 2021 is hij bovendien aanvoerder van de altviolen van Amsterdam Sinfonietta. Bij zijn vorige optreden in de , in november vorig jaar, stonden klarinetkwintetten op de lessenaar met Olivier Patey, Maria Milstein, Mathieu van Bellen en Quirine Viersen. Georgy Kovalev bespeelt een instrument uit 1820 van de Londense bouwer Bernhard Simon Fendt.
Ella van Poucke, cello
Ella van Poucke werd op tienjarige leeftijd toegelaten tot het conservatorium in Den Haag en studeerde vervolgens bij Godfried Hoogeveen aan het Conservatorium van Amsterdam, Frans Helmerson aan de Kronberg Academy en Gary Hoffman in Brussel.
Ze won onder meer in 2012 de Prix Academie Maurice Ravel, in 2014 de Elisabeth Evertsprijs, in 2015 de Leopoldinum Award en de eerste prijs van de International Isang Yun Competition in Korea, en in 2017 de Premio Chigiana en de Grachtenfestivalprijs.
Ondertussen was de celliste te beluisteren op bekende podia en festivals in Europa, Azië en de Verenigde Staten. Als solist werd ze uitgenodigd door bijvoorbeeld het Nederlands Philharmonisch, het hr-Sinfonieorchester Frankfurt, Kremerata Baltica, Phion, het Orchestra della Toscana, Brussels Philharmonic en het Symfonieorkest Vlaanderen.
Kamermuziek speelde ze met haar broer, pianist Nicolas van Poucke, en met collega’s als András Schiff, Nobuko Imai, Tabea Zimmermann, Christian Tetzlaff, Gidon Kremer, Vilde Frang, Simone Lamsma, het Pražák Quartet en Jean-Claude Vanden Eynden. In 2020 bracht ze haar debuutalbum uit met de werken van Schumann en in 2023 verscheen het album Sergei Rachmaninov.
Ella van Poucke is sinds 2022 hoofdvakdocent cello aan het Conservatorium van Amsterdam en speelt op een instrument van Giovanni Paolo Maggini uit 1620. Ze was geregeld in Het Concertgebouw te beluisteren, de laatste keer in de in het Celloconcert in C groot van Haydn met de Jenaer Philharmonie in de zomerprogrammering van 2024.