Erika Baikoff en Roman Borisov: Schumann, Barber en Rachmaninoff

Erika Baikoff sopraan
Roman Borisov piano

Dit programma maakt deel uit van de serie Vocaal op Dinsdag.
Dit concert wordt voorzien van boventiteling.

Nikolaj Medtner (1879-1951)

Reiselied
uit ‘Sieben hinterlassene Lieder’, op. 61 (1927-51)

Mailied
uit ‘Neun Goethe-Lieder’, op. 6 (1901-05)

Meeresstille
uit ‘Zwölf Goethe-Lieder’, op. 15 (1905-07)

De zanger
uit ‘Zeven Poesjkin-liederen’, op. 29 (1913)

De wilg
Schemering
uit ‘Acht liederen’, op. 24 (1911)

Robert Schumann (1810-1856)

Liederkreis, op. 39 (1840)
In der Fremde
Intermezzo
Waldesgespräch
Die Stille
Mondnacht
Schöne Fremde
Auf einer Burg
In der Fremde
Wehmut
Zwielicht
Im Walde
Frühlingsnacht

pauze ± 21.00 uur

Serge Rachmaninoff (1873-1943)

Alles wat ik eens bezat
uit ‘Vijftien liederen’, op. 26 (1906)

Een vluchtig briesje
uit ‘Veertien liederen’, op. 34 (1912)

Het is hier mooi
Wat lijd ik een pijn
Zij antwoordden
uit ‘Twaalf liederen’, op. 21 (1900-02)

Rebecca Clarke (1886-1979)

The Seal Man (1922)

Joseph Schwantner (1943)

Black Anemones (1981)

Samuel Barber (1910-1981)

Hermit Songs, op. 29 (1952-53)
At St. Patrick’s Purgatory
Church Bell at Night
St. Ita’s Vision
The Heavenly Banquet
The Crucifixion
Sea-Snatch
Promiscuity
The Monk and his Cat
The Praises of God
The Desire for Hermitage

einde ± 22.05 uur

Toelichting

Toelichting

door Anja Sicking

Sopraan Erika Baikoff wil haar publiek graag meenemen op een muzikale reis, om te laten horen waar pianist Roman Borisov en zij muzikaal vandaan komen. Borisov groeide op in Rusland, Baikoff in Amerika.

‘Mijn ouders kwamen ongeveer een jaar voor mijn geboorte uit Rusland,’ vertelt ze. ‘We spraken thuis Russisch. Ik wilde vroeger balletdanseres worden. Ik had het voorrecht dat er altijd een pianist live speelde tijdens de balletlessen, waardoor ik verliefd werd op de muziek van Chopin, Tsjaikovski, Glinka en Rachmaninoff. Ik realiseerde me later dat ik liever muziek maakte dan dat ik erop danste en zo ben ik zangeres geworden. Dit programma bevat veel Russisch repertoire, maar ook Duits en Amerikaans. Ik heb vooral voor componisten gekozen die openstonden voor andere culturen en interesse hadden in andere muzikale perspectieven.’

Medtner

‘De Russische componist Nikolaj Medtner leefde ongeveer in dezelfde tijd als Serge Rachmaninoff. Ze waren goede vrienden, hebben pianoconcerten aan elkaar opgedragen en elkaars werk diepgaand beïnvloed. Beiden waren geïnteresseerd in het integreren van andere muziekstijlen. Medtner werd geïnspireerd door Duitse componisten als Schumann, Brahms en Beethoven. Je zou hem de Russische voortzetting van de Duitse kunnen noemen. Medtner gebruikte veel ­Duitse poëzie, omdat hij zelf ook Duitse wortels had. Goethe en Haydn waren erg belangrijk voor hem. Het van Medtner waarmee we beginnen is gebaseerd op een gedicht van Joseph von Eichendorff, een Duitse dichter uit de Romantiek. Wat ik zo mooi vind aan het werk van Medtner, en ook aan dat van Rachmaninoff, is dat ze de piano en de zangstem als gelijkwaardige solisten en partners behandelen, in plaats van dat de piano alleen de zangstem begeleidt. Je kunt bijna de pianopartij als zelfstandige muziek beluisteren. Medtners lied is harmonisch gezien niet ingewikkeld. Bij de opening van een vind ik het prettig iets te zingen wat het publiek nog niet miljoenen keren heeft gehoord.’

Schumann

‘Robert Schumanns Liederkreis is ook gebaseerd op de poëzie van Eichendorff. Schumann beschouwde deze cyclus zelf als zijn meest romantische werk. Hij schreef het in het jaar dat hij eindelijk met Clara was getrouwd. Er is eigenlijk geen verhaal. Het gaat in de Duitse muziek en poëzie uit deze periode vaak om natuurobservatie. Hoe gaan mensen met de natuur om, hoe leren we van de natuur, welke gevoelens en emoties roept ze in ons op, hoe weerspiegelt ze ons innerlijke leven?’

Rachmaninoff

‘Serge Rachmaninoff werd bij het componeren beïnvloed en geïnspireerd door Tsjai­kovski en Glinka. In Rachmaninoffs liederen klinkt de pianopartij soms bijna als een orkest, zo harmonisch en rijk. De pianopartij is enorm , de pianist moet die studeren alsof het een of prelude is. Het Russisch is van nature een heel uze taal, de kleur ervan is donker en diep, wat meer keelklankachtig dan het Duits en Engels. Daar moet je je bij het zingen op richten, zonder er een klucht of grap van te maken. Want soms, als mensen geen Russisch spreken, duwen ze hun tong in hun keel en denken dan dat ze Russisch klinken, maar zo hoort het niet te zijn. De Russische taal klinkt vol en rijk.’

Clarke

‘De in Engeland geboren componiste Rebecca Clarke heeft een Duitse moeder en een Amerikaanse vader, en leefde lang in de Verenigde Staten. The Seal Man gaat over een meisje dat verliefd wordt op een zeehondenman, een vreemd wezen dat haar de zee laat zien. Hij haalt haar bij haar moeder weg. Hij is niet van plan haar te doden, maar beseft niet dat zij niet onder water kan overleven, zoals hij. En zo verdrinkt ze.’

Schwantner

‘Ik besluit het recital met twee Amerikaanse componisten: Joseph Schwantner en Samuel Barber. Schwantners Black Anemones is gebaseerd op een gedicht van de Colombiaans-Amerikaanse, surrealistische dichteres Agueda Piazarro. Ook dit lied gaat over hoe mensen kunnen leren van de natuur. Deze compositie heeft een droomachtige en tegelijk onheilspellende sfeer. Piazarro vergelijkt de moeder-kindrelatie met die van spinnen. Als een jong spinnetje te lang in het web blijft, wordt het opgegeten. Inhoudelijk past dat goed bij het thema van de avond. Op welk punt moet je je losmaken van waar je vandaan komt en je eigen web beginnen, je eigen leven starten, je eigen dromen najagen? We leren allemaal van onze omgeving, maar op een gegeven moment moeten we ook onze eigen plek in de wereld vinden.’

Barber

‘Barber was anders dan veel van zijn componerende tijdgenoten erg geïnteresseerd in melodie, zijn werk is in zekere zin een Amerikaanse voortzetting van de Duitse Romantiek, net zoals Medtner een Russische voortzetting van de Duitse Romantiek is. Hermit Songs is gebaseerd op anonieme, korte gedichten van Ierse monniken. Ze zijn geestig, soms wat vulgair en prijzen de rijkdom van een ogenschijnlijk eenvoudig leven.’

Biografie

Erika Baikoff, sopraan

De Russisch-Amerikaanse sopraan Erika Baikoff studeerde Frans aan Princeton University en zang aan de Guildhall School of Music and Drama in Londen.

Ze vervolgde haar opleiding in prestigieuze programma’s zoals het Lindemann Young Artist Program van de Metropolitan New York, de studio van de Opéra National de Lyon, het Atelier Lyrique van het Verbier Festival en de Académie van het Festival d’Aix-en-Provence.

Sinds seizoen 2024/2025 is ze ensemblelid aan de Bayerische Staatsoper in München, waar ze diverse roldebuten maakt waaronder Pamina (Die Zauberflöte van Mozart) en Clorinda (La Cenerentola van Rossini).

Dit seizoen is ze onder andere te horen als Oscar (Un ballo in maschera van Verdi). Op het concertpodium soleerde Erika Baikoff bij het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, het BBC Symphony Orchestra, de Bremer Philharmoniker en het Rotterdams Philharmonisch Orkest.

Als zangeres was ze te horen tijdens festivals als de Schubertiade Schwarzenberg en de Heidelberger Frühling. Ze is eerste­prijswinnaar van de Helmut ­Deutsch Liedwettbewerb en het Concours International de chant-piano Nadia et Lili Boulanger, en BBC New Generation Artist sinds 2025.

Erika Baikoff maakte afgelopen maart haar Concertgebouwdebuut in de met La Sfera Armoniosa.

Roman Borisov, piano

Roman Borisov werd dankzij een oplettende kleuterjuf al op zijn vierde voorgesteld aan pianolerares Mary Lebenzon van het conservatorium van Novosibirsk, die hem tot 2020 begeleidde. Hij won onder meer de eerste prijs van het Krainev Jeugdconcours 2019 en was alumnus van de zomeracademie van het Verbier Festival, waar hij werkte met András Schiff, Jean-Efflam Bavouzet en Sergei Babayan.

In 2022 vervolgde hij zijn studie aan de Hochschule für Musik ‘Hanns Eisler’ in Berlijn bij Eldar Nebolsin, en datzelfde najaar won hij als jongste deelnemer de Kissinger KlavierOlymp.

Roman Borisov soleerde bij onder meer het Konzerthausorchester Berlin, het Helsinki Philharmonisch Orkest en de Württembergische Philharmonie (VriendenLoterij ZomerConcerten 2024, Eerste pianoconcert van Tsjaikovski).

Met het SWR Symphonieorchester nam hij in 2023 twee pianoconcerten van Mozart op, en zijn eerste solo­album ­Chiaroscuro verscheen in 2025. In seizoen 2026/2027 keert de pianist terug bij het Royal Scottish National Orchestra en het hr-Sinfonie­orchester, speelt hij kamermuziek met het ­Quatuor Modigliani en cellist Jaemin Han en geeft hij solo­s in het ­Théâtre des Champs-Élysées in Parijs en het Wiener Konzerthaus.

In de debuteerde Roman Borisov op 17 april 2026 met een solorecital.