Concertgebouworkest: In Depth
Concertgebouworkest
Gianandrea Noseda dirigent
Lilian Farahani sopraan
In Depth is een nieuwe Unieke Luisterervaring van het Concertgebouworkest. Gianandrea Noseda geeft met hulp van het orkest en de soliste uitleg over het werk, alvorens het hele werk uit te voeren.
Dit concert wordt voorzien van boventiteling in het Engels en Nederlands. De zangtekst met vertaling vindt u hier.
Ook interessant:
- De unieke stem van Luigi Dallapiccola
Luigi Dallapiccola (1904-1975)
Partita (1930-32)
Passcaglia
Burlesca
Recitativo e Fanfara
Naenia B.M.V. (Wiegelied van de Heilige Maagd Maria)
eerste uitvoering door het Concertgebouworkest
er is geen pauze
einde ± 21.15 uur
Toelichting
Luigi Dallapiccola 1904-1975
Partita
Door Martijn Voorvelt
Luigi Dallapiccola werd geboren in Istrië, dat toen Oostenrijks-Hongaars was. In 1917 werd het gezin Dallapiccola wegens politieke insubordinatie gedeporteerd naar Graz, Oostenrijk. Na de oorlog werd Dallapiccola opgeleid in Florence, Triëst en de Verenigde Staten, waarna hij zelf een gerespecteerd compositieleraar werd aan het conservatorium in Florence.
Bij het Concertgebouworkest heeft zijn werk spaarzaam op de lessenaars gestaan. De meeste uitvoeringen kreeg Variazoni (1954), dat de grote invloed van de vertoont. Dallapiccola heeft de reputatie van een modernist die vooruitliep op het naoorlogse ; dat hij zelf wat naar de achtergrond verdween is wellicht mede omdat hij nooit de traditie en zijn Italiaanse achtergrond verloochende.
Partita is feitelijk een vierdelige symfonie
Aan het begin van zijn carrière staat , waarin duidelijk te horen is hoezeer Dallapiccola wortelt in de grote klassieke en vocale traditie van zijn land. Partita is feitelijk een vierdelige symfonie, waarvan het slotdeel met zijn ontroerende sopraanpartij Mahlers Vierde symfonie in herinnering roept.
Het eerste deel begint in bijna-stilte. Vanuit een steeds herhaald harmonisch-ritmisch patroon – het is immers een passacaglia, een uiterst populair genre uit de oude muziek – wordt langzaam een imposant muzikaal monument opgetrokken. Na een climax trekt het orkest zich geleidelijk weer terug in de diepe duisternis. Het tweede deel is een beweeglijke Burlesca, een muzikale grap, met in het midden een kalmer gedeelte. Dan schieten vier wilde ‘raketten’ ons de mystieke, nachtelijke wereld in waarmee het derde deel aanvangt. Het introspectieve Recitativo wordt halverwege ruw verstoord door een wilde, contrastrijke reeks fanfares. De laatste gaat over in de zacht wiegende en van het weids ademende slotdeel waarin de sopraan een middeleeuwse tekst zingt, een wiegelied van de Heilige Maagd Maria aan haar pasgeboren kindje. Het even kinderlijke als verheven ontvouwt zich tegen een achtergrond van steeds verschietende kleuren en sferen, waarbinnen motieven uit de eerste drie delen in bijna onherkenbaar veranderde vorm terugkeren.
Gianandrea Noseda zorgde al in 2010 voor een cd-opname van dit werk. Mede dankzij deze is Dallapiccola’s muziek de laatste tijd weer meer op de kaart komen te staan.
Biografie
Gianandrea Noseda, dirigent
Gianandrea Noseda is chef- van het National Symphony Orchestra in Washington D.C. sinds 2017, en artistiek leider van het Opernhaus Zürich sinds 2021. Daarnaast is hij eerste gastdirigent van het London Symphony Orchestra en het Israëlisch Filharmonisch Orkest. Voorheen stond de Italiaan aan het hoofd van het BBC Philharmonic Orchestra (2002-2011) en het Teatro Regio Torino (2007-2018) en was hij eerste gastdirigent bij het Mariinski Theater, het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Orchestra Sinfonica Nazionale della RAI.
Gianandrea Noseda leidde ’s bij onder meer het Teatro alla Scala in Milaan en de Royal Opera in Londen. Zijn hechte band met de Metropolitan Opera in New York gaat terug tot 2002; een veelgeprezen interpretatie van Borodins Prins Igor verscheen op dvd bij Deutsche Grammophon. Orkesten als de Berliner Philharmoniker, The Cleveland Orchestra, de New York Philharmonic, het NHK Symphony Orchestra, het Orchestra dell’Accademia Nazionale di Santa Cecilia en de Wiener Symphoniker engageerden de Milanese .
In 2015 benoemde Musical America hem tot Conductor of the Year. Dezelfde titel werd hem het jaar daarop toegekend bij de International Opera Awards. Gianandrea Noseda debuteerde op overtuigende wijze bij het Concertgebouworkest in oktober 2018 met Brittens War Requiem. Hij kwam terug in januari 2021 met werken van Kodály, Liszt en Dvořák en in oktober 2022 met Dallapiccola, Respighi, Stravinsky en Deutsch.
Lilian Farahani, sopraan
De Nederlands-Iraanse sopraan Lilian Farahani studeerde aan de conservatoria van Den Haag en Amsterdam, bij onder anderen Sasja Hunnego. Ze voltooide in 2015 de Dutch National Academy en begon een voorspoedige carrière als opera-, - en concertzangeres.
In de afgelopen jaren zong ze op de grote Nederlandse podia bij gezelschappen als De Nationale Opera, Opera Zuid en de Nederlandse Reisopera, maar ook aan de operahuizen van onder andere Nancy, Bern en Essen.
Daarnaast soleerde ze bij orkesten als het Concertgebouworkest (oktober 2022, Partita van Dallapiccola), het London Symphony Orchestra, het Residentie Orkest, het Nederlands Kamerorkest, het Orkest van de Achttiende Eeuw, het Nederlands Blazers Ensemble en Pygmalion.
Later dit voorjaar is Lilian Farahani cover voor de rol van The Bride in Innocence, de laatste van Kaija Saariaho, bij de Metropolitan Opera in New York. Ze zong deze rol eerder op het Festival d’Aix-en-Provence, in het Royal Opera House in Londen, en bij De Nationale Opera en San Francisco Opera. Verder zal ze de rol van Musetta (La bohème van Puccini) vertolken bij de Opéra national de Lorraine in Nancy, Caen en Luxemburg.
Na haar in 2019 verschenen debuut-cd WOMAN – the making of… lanceerde ze in 2024 samen met pianist Maurice Lammerts van Bueren het album Nomad. Sinds haar debuut in een lunchconcert in april 2015 trad Lilian Farahani meermaals op in de , bijvoorbeeld in maart 2022 in de serie Jonge Nederlanders.