Close-up: geuren en kleuren van Europa

De Belgische violiste Sylvia ­Huang was nog net geen twintig toen ze in 2014 auditie deed bij het Concertgebouworkest. ‘Ik kon het bijna niet geloven dat ik werd aangenomen’, vertelt Sylvia. Na acht plezierige jaren waarin veel is gebeurd heeft ze vorig jaar besloten afscheid te nemen van het orkest. ‘Ik ben zo dankbaar dat ik dit recital tóch nog mag spelen!’

Eigenlijk zou Sylvia Huang dit programma twee jaar geleden al uitvoeren, toen ze nog ‘gewoon’ eerste violiste was in het Concertgebouworkest. Maar toen begon de coronacrisis en werd het concert twee keer uitgesteld. Een ontregelende periode voor iedereen en voor Sylvia persoonlijk een duwtje in de rug om een lastige beslissing te nemen en aan een nieuw hoofdstuk in haar leven te beginnen. ‘Ik ben nog altijd ontzettend blij dat ik op mijn twintigste werd aangenomen in dit fantastische orkest met al zijn tradities, die mooie zaal, de dirigenten en de solisten en al die indrukwekkende symfonieën van Mahler en Bruckner. Ik heb ontzettend veel geleerd!

Als ik in 2019 niet had meegedaan aan de Koningin Elisabethwedstrijd in Brussel had ik nu vast nog in het orkest gezeten. Dat het zo goed zou gaan en dat ik laureaat werd, had ik niet verwacht. Het werd een belangrijk omslagpunt in mijn leven. Opeens gingen veel deuren voor mij open en moest ik mijn orkestbaan combineren met solo-optredens en dat was best moeilijk. De noodgedwongen pauze tijdens de pandemie zette mij aan het denken en toen alle drukte weer losbarstte realiseerde ik me dat ik een keus moest maken.

De beslissing om uit het orkest te gaan was zeker niet makkelijk. Inmiddels heb ik ook nog een auditie gewonnen en ben ik aangenomen als concertmeester bij het symfonieorkest van de Muntopera in Brussel. Een nieuwe uitdaging met weer veel nieuw repertoire! Ik ben het Concertgebouworkest dankbaar voor alles en ik zal mijn collega’s missen, het is toch een soort familie geworden. Ik voel me voor altijd verbonden met het orkest.’

‘Ons recital is een muzikale reis door Europa met componisten die zich hebben laten inspireren door volksmuziek’

Hoewel Sylvia sinds kort dus niet meer in het orkest zit, speelt ze vanavond tóch nog haar recital met pianist Boris Kusnezow. ‘Het orkest nodigde mij uit om een programma samen te stellen voor viool en piano voor de serie Close-up in de Kleine Zaal in 2020. Ik voelde me zeer vereerd en wist meteen zeker dat ik met Boris wilde spelen. Ik heb hem ontmoet tijdens de Koningin Elisabethwedstrijd en we hadden meteen een sterke muzikale klik.

Het programma voor dit recital hebben we samen bedacht. Het is een muzikale reis door Europa met componisten die zich hebben laten inspireren door volksmuziek. We reizen van Tsjechië en Frankrijk naar Hongarije en Roemenië en als Belgische violiste wilde ik natuurlijk ook heel graag iets spelen van de Belgische vioolvirtuoos Eugène Ysaÿe. De werken die we hebben geselecteerd hebben nog iets gemeen: het zijn allemaal stukken die niet zo vaak worden uitgevoerd. Het zijn altijd dezelfde vioolsonates van componisten zoals César Franck en Claude Debussy die worden geprogrammeerd, terwijl we als violisten juist het geluk hebben dat er zo ontzettend veel muziek voor ons is geschreven. Het leuke van dit programma is dat ik de meeste stukken niet of nauwelijks kende. Het enige werk dat Boris en ik samen al eens eerder hebben gespeeld is Poème élégiaque van Ysaÿe.’

Van de Tsjechische componist Antonin Dvořák spelen violisten meestal de Romance en het Vioolconcert en natuurlijk het beroemde ‘Amerikaanse’ strijkkwartet. Dvořák schreef zijn Sonatina in G groot in dezelfde Amerikaanse periode. Net als het strijkkwartet zit het vol met inheemse volksmelodieën, herkenbaar aan de pentatonische toonladders en ritmische syncopen. ‘We wilden ook graag één vrouwelijke componist introduceren tijdens dit concert’, vertelt Sylvia. ‘Dat werd de veel te vroeg overleden Franse Lili Boulanger, de jongere zus van de beroemde Nadia Boulanger. In Deux morceaux hoor je de invloed van het impressionisme.’ Prachtige, delicate muziek, in de woorden van Debussy: ‘golvend van gratie’.

‘Het leuke van dit programma is dat ik de meeste stukken niet of nauwelijks kende’

De reis vervolgt via België naar Roemenië. ‘Ysaÿe en George Enescu kenden elkaar en ze waren allebei fantastische violisten. Poème élégiaque zit vol met nieuwe viooltechnieken en Ysaÿe creëerde met dit werk een nieuw genre. Het is een gedicht zonder een vaste vorm waarin emoties belangrijker zijn dan structuur. Bijzonder is ook de scordatura: je moet de G-snaar van de viool een hele toon lager stemmen. Dat geeft een totaal andere, diepe kleur aan de viool.

Van Enescu wordt bijna altijd de Derde sonate gespeeld, en daarom hebben wij juist voor de Tweede sonate gekozen. Het is een vroeg werk dat hij aan het einde van zijn studie in Parijs schreef en het zit vol met aantrekkelijke volksmelodieën en ro­mantiek.’ De spannende en verrassende reis van Sylvia en Boris eindigt in Hongarije met een virtuoos stuk van Ernő Dohnányi, gebaseerd op authentieke volksmelodieën uit Transsylvanië: het meeslepende Ruralia hungarica.