Canto ostinato door Jeroen van Veen & Friends

Simeon ten Holt (1923-2012)

Canto ostinato (1976-79)

er is geen pauze

einde ± 21.45 uur

In januari 2021 speelden Jeroen en Sandra van Veen in een lege Grote Zaal een variant van een half uur op twee vleugels van ‘de Canto’, hier te bekijken.

Toelichting

Toen Simeon ten Holt zijn ongenoegen met de heersende atonale avant-garde van zich af schreef met het minimalistische, ultra-tonale Canto , creëerde hij een unicum in de Nederlandse muziek. Nog nooit was er zo’n compromisloos stuk procesmuziek geschreven door een Nederlandse componist. En wat Ten Holt zeker niet heeft kunnen voorspellen, is dat het tegen alle verwachtingen in geleidelijk zou uitgroeien tot een van de meest uitgevoerde composities. Een hit zelfs, al jaren steevast in de top tien te vinden van de Klassieke Top 400. Extra bijzonder is dat gezien de lengte, de vreemde (10/16), de voortdurende herhalingen van steeds dezelfde jes (vandaar ‘ostinato’), en het feit dat de structuur deels ter plekke bepaald wordt door de uitvoerenden.

Ten Holts Canto ostinato kan op twee of meer piano’s worden uitgevoerd, en zelfs met andere instrumenten, maar de componist gaf zelf de voorkeur aan vier piano’s. Tot de belangrijkste voorvechters van het werk behoren Sandra en Jeroen van Veen. Vanavond worden zij bijgestaan door twee andere Ten Holt-adepten, de uit Rusland afkomstige Slava Poprugin en de Italiaanse Irene Russo

Biografie

Sandra en Jeroen van Veen, piano

Sandra en Jeroen van Veen leerden elkaar kennen in 1987, in hun studietijd aan het conservatorium in Utrecht. Een gedeelde passie voor de muziek bracht hen op bekende podia in tal van ­Europese landen, maar ook in Rusland, Canada en de Verenigde Staten. Ze hebben beiden een solocarrière, en vormen daarnaast sinds 1995 een pianoduo, dat zich specialiseerde in minimal music en vooral bekend werd als groot promotor van het werk van Simeon ten Holt. Ze wijdden hun eerste gezamenlijke cd aan diens Canto en deze opname werd door de componist zelf tot de beste vertolking bestempeld. Ze zijn mede-oprichter van de Simeon ten Holt Foundation.

Andere muziek voor pianoduo spelen ze ook van bijvoorbeeld Erik Satie en Douwe Eisenga. Sandra van Veen studeerde in 1992 af bij Håkon Austbö en is naast haar podiumcarrière een geliefd pianodocent. Ze maakt ook theaterconcerten naar verschillende the­ma’s, zoals een componistenleven of de geschiedenis van de piano. Jeroen van Veen studeerde bij Alwin Bär en Håkon Austbö. Naast zijn activiteiten als uitvoerend musicus is hij actief als componist en als organisator van diverse concert­series en festivals; ook neemt hij graag zitting in concoursjury’s.

In Het Concertgebouw gaf het pianoduo al meermaals uitvoeringen van Canto , bijvoorbeeld tijdens ligconcerten in de zomers van 2014 en 2015 en voor het laatst in januari vorig jaar in een kwartet samen met het Servische LP Duo.

Slava Poprugin, piano

Slava Poprugin werd geboren in het Russische ­Khabarovsk en kreeg daar vanaf zijn zesde zijn eerste pianolessen. Later studeerde hij aan het Gnessin Muziekinstituut in Moskou. Zelf ging hij lesgeven aan het Tsjaikovski Staatsconservatorium in Moskou (1999-2015), en sinds 2018 is hij verbonden aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag.

De pianist gaf vele concerten en maakte tal van internationale tournees, en deelde ruim vijftien jaar geregeld het podium met celliste Natalia Gutman. Kamermuziek speelde hij ook met Yuri Bashmet, Martin Fröst en Liza Ferschtman, en in muziek voor pianoduo trad hij op met collega’s als Alexei Lubimov en Alexander ­Melnikov.

Slava Poprugin werkt bovendien als ­geluidstechnicus: in 2016 opende hij in de Betuwe de Steppenwolf Studio, waar musici in alle rust kunnen werken aan hun cd-opnames. Het Concertgebouwdebuut van Slava Poprugin was in de zomer van 2019 in een uitvoering van Simeon ten Holts Canto osti­nato met onder anderen Jeroen en Sandra van Veen, en in januari 2020 en januari 2024 keerde de pianist voor datzelfde werk terug in de . In de maakt Slava Poprugin zijn debuut.

Irene Russo, Piano

Irene Russo studeerde in Imola bij Franco Scala en Lazar Berman en in Barcelona bij Alicia de Larrocha. In 2000 won ze het Clara Schumann Pianoconcours, waarna ze door jurylid Martha Argerich werd uitgenodigd voor een debuut in het Teatro Colón in Buenos es. In 2002 kreeg ze op het ARD Concours in München de prijs voor de beste interpretatie van hedendaagse muziek en Jörg Widmann componeerde vervolgens voor haar het solostuk Hallstudie.

De Italiaanse pianiste heeft opgetreden in vele Europese landen, Canada, de Verenigde Staten, het Midden-Oosten en Australië – zowel in als in pianoconcerten.

Ze werkte met en als John Axelrod, Susanna Mälkki, David Stern en Alexander Liebreich en met orkesten als het Nederlands Philharmonisch Orkest, de Düsseldorfer Symphoniker, het Münchener Kammerorchester en het Antwerp Symphony Orchestra.

Met Jeroen van Veen richtte Irene Russo het Piano Ensemble op en met hem en anderen zette ze in 2005 het complete werk voor meerdere piano’s van Simeon ten Holt op cd. Irene Russo is verbonden aan het conservatorium van Trieste en is sinds 2012 juryvoorzitter van het pianoconcours ‘Cittá di Treviso’.