Amatis Trio's Arcadia: van Schubert tot Wagner en Rebecca Clarke
Amatis Trio:
Lea Hausmann viool
Mengjie Han piano
Samuel Shepherd cello
Dit concert maakt deel uit van de serie Pianotrio’s op Maandag.
ARCADIA
Franz Schubert (1797-1828)
Notturno in Es gr.t., D 897 (1828)
voor pianotrio
Joseph Haydn (1732-1809)
Rondo all’ongarese: Presto
uit ‘Pianotrio in G gr.t.’, Hob. XV: 25 (1795)
Rebecca Clarke (1886-1979)
Andante molto semplice
uit ‘Pianotrio’ (1921)
Franz Liszt (1811-1886)
Elegie nr. 2, S. 131 (1877)
voor cello en piano
Karol Szymanowski (1882-1937)
De bron van Arethusa (‘Zrodlo Aretuzy’)
uit ‘Drie mythes’, op. 30 (1915)
voor viool en piano
Richard Wagner (1813-1883)
Liebestod
uit ‘Tristan und Isolde’ (1857-59)
pauze ± 21.00 uur
Felix Mendelssohn (1809-1847)
Pianotrio nr. 2 in c kl.t., op. 66 (1845)
Allegro energico e con fuoco
Andante espressivo
Scherzo: Molto allegro quasi presto
Finale: Allegro appassionato
einde ± 22.00 uur
Met dank aan het Fonds Hemelbestormers.
Toelichting
Amatis Trio's Arcadia
door Liesbeth Houtman
Verrassing, daar draait het in een concert om, vindt pianist Mengjie Han van het Amatis Trio. Alleen dan lukt het om het publiek écht te raken. ‘Tijdens repetities zijn we het bijna nooit met elkaar eens. Dat zie ik niet als iets negatiefs, integendeel. Juist die verschillen zorgen voor spanning en interactie op het podium.’
Het in 2014 opgerichte Amatis laat een frisse wind waaien door de kamermuziek. De wereld van de klassieke muziek is behoorlijk conservatief, zegt Han. ‘Begrijpelijk, want je wilt het culturele erfgoed voor de toekomst bewaren. Maar wij zijn geen puristen. We spelen muziek in het hier en nu, dus waarom zouden we dat precies zo moeten doen als in de negentiende eeuw?’
‘Doorbreken wij de regels? Misschien, maar we willen de verbeelding prikkelen'
Het programma Arcadia is geen traditioneel concert. De muziek springt van Franz Schubert naar Rebecca Clarke en van Joseph Haydn naar Richard Wagner. Uit sommige werken klinkt slechts één deel. Stukken voor trio wisselen af met twee duowerken. ‘Doorbreken wij daarmee de regels? Misschien, maar daar gaat het ons niet om. We willen een verhaal vertellen, de verbeelding prikkelen.’
Typisch Amatis: bij elk concert lichten ze hun muziekkeuze toe. Cellist Samuel Shepherd praat deze keer de stukken aan elkaar. Geïnspireerd door het romantische beeld van het mythische Arcadië roepen de musici in klank en woord een idyllisch berglandschap op.
Schubert en Haydn
Het programma opent met de Notturno in Es groot van Franz Schubert. Dit stuk voor pianotrio uit Schuberts laatste levensfase ademt een sfeer van verstilling en melancholie. De tijd lijkt stil te staan. ‘Je wordt als het ware wakker gemaakt uit je sluimering en meegenomen naar een klankwereld die je verbeelding aanzet.’
Het volkse all’ongarese uit Joseph Haydns in G groot brengt leven in de brouwerij. ‘Stel je voor dat je na een heerlijke dag op het platteland de kroeg induikt met je maten. Even is het feest.’
Clarke
Het middendeel uit het Pianotrio van de Britse componist en altviolist Rebecca Clarke is een ode aan de mythologie. ‘Althans, zo zien wij het.’ De strijkers spelen grotendeels con sordino (met ), waardoor een bijna mistige klank ontstaat. De piano weeft daar glinsterende ’s doorheen. ‘Het lijkt wel een aquarel. De diep-impressionistische klanken in dit werk uit 1921 doen denken aan Debussy.’
Liszt, Szymanowski en Wagner
Er volgen twee stukken voor duobezetting. Franz Liszt schreef zijn Tweede in 1877 oorspronkelijk voor piano, maar voegde er vrijwel direct een partij voor of viool aan toe. Vandaag klinkt de versie met cello: een introspectief werk vol en onverwachte s. ‘De muziek is intens droevig. In dit programma over bergen, groene weides en schitterende meren wilden we ook de gravitas, de pijnlijke kant van het leven laten horen.’
De bron van Arethusa van Karol Szymanowski behoort volgens Han tot de mooiste stukken voor viool en piano uit het begin van de twintigste eeuw. Het werk maakt deel uit van een drieluik waarin de Poolse componist zich liet inspireren door Griekse mythen. ‘De muziek suggereert water, licht en beweging.’ Het vormt een fraai contrast met de Liebestod uit Richard Wagners Tristan und Isolde. ‘Er bestaat een arrangement voor pianotrio, maar daarover ben ik niet tevreden. Ik ben van plan zelf wat aanpassingen te doen. Hoe je zo’n enorme orkestpartituur vangt in drie stemmen? Niet door een orkest te imiteren. Het wordt een ander werk: dezelfde noten, dezelfde structuur, maar dan veel intiemer.’
Mendelssohn
Na de pauze klinkt het Tweede pianotrio in c klein dat Felix Mendelssohn twee jaar voor zijn vroege dood schreef. Waar het zes jaar eerder gecomponeerde Eerste pianotrio in d klein uitblinkt in lyriek en melodische rijkdom, is dit trio donkerder en expressiever. Het Tweede pianotrio is een favoriet van de Amati’s. ‘We hebben het denk ik al wel honderd keer gespeeld’, grijnst Han. ‘Ik vind het heerlijke muziek. Het speelt lekker weg. Sowieso heb ik een zwak voor de c klein: dramatisch op z’n Beethovens. In het slotdeel komt er plotseling een Bach voorbij. Een bijna spirituele ervaring. Alsof je de bergpas bereikt en een nieuwe horizon zich ontvouwt.’ Mendelssohns Tweede pianotrio is vanavond het enige meerdelige werk dat in zijn geheel wordt uitgevoerd. Waarom? ‘Het zorgt voor balans. Vergelijk het met een zevengangendiner: je kunt niet alleen maar amuses of oesters serveren.’
Een tijdje geleden speelde het Amatis Trio Arcadia in het atelier van een beeldhouwer in een Zwitsers dorpje. ‘Door de grote ramen keken we uit op een schilderachtig landschap met groene heuvels, gazons en watervalletjes. Precies zoals je je bij dit programma voorstelt.’ In de heeft het publiek dat uitzicht niet. ‘Daarom nodigen we de mensen uit hun ogen te sluiten, hun fantasie de vrije loop te laten en zich te laten verrassen door wat op het podium gebeurt.’
En wanneer is het concert geslaagd? ‘Als het een blijvende herinnering wordt. Dan hebben we ons doel bereikt.’
Biografie
Amatis Trio, pianotrio
Het Amatis Trio won slechts enkele weken na de oprichting in Amsterdam de publieksprijs van het Grachtenfestival Conservatorium Concours 2014, met een debuutoptreden in de . Al snel volgden andere prestigieuze prijzen waaronder de Parkhouse Award in Wigmore Hall in Londen, de Kersjesprijs en de Borletti-Buitoni Trust Award. In seizoen 2018/2019 tourde het drietal door Europa als ECHO Rising Star.
Inmiddels trad het Amatis Trio op in 48 landen wereldwijd, gaf het vijftien compositieopdrachten, nam het twee succesvolle albums op en was het te gast op onder meer de BBC Proms, het Verbier Festival, het Edinburgh International Festival en de Mozartwoche Salzburg.
Het ensemble werd begeleid door het Hagen Quartett, Wolfgang Redik (Wiener Klavier-trio), Hatto Beyerle, Claus-Christian Schuster en Menahem Pressler (Beaux Arts Trio), en studeerde aan het Mozarteum in Salzburg, de Musikhochschule ‘Hanns Eisler’ in Berlijn en de European Chamber Music Academy. De musici geven geregeld masterclasses en sinds 2019 zijn ze gastdocent aan Cambridge University.
Het ensemble opereert tegenwoordig vanuit Salzburg. Recente hoogtepunten zijn tournees naar het Verenigd Koninkrijk, Spanje en China en de eerste editie (april 2026) van het eigen Amatis Festival in het Zuid-Duitse Bad Reichenhall. Het Amatis Trio stond meermaals in de Kleine Zaal, voor het laatst in januari 2025 in de serie Pianotrio’s.

