Artikelen

Op stevige ramkoers met het nationaalsocialisme
Componist Karl Amadeus Hartmann (1905-1963) kon en wilde geen muziek componeren zonder zijn humanistische levensvisie uit te dragen. De prijs die hij ervoor betaalde: twaalf jaar lang geen uitvoeringen in eigen land.

Spelen op pleinen, in gevangenissen of voor junkies
Hij wordt geroemd en verguisd vanwege zijn eigenzinnige aanpak van de klassieke meesterwerken. ‘Een fabeltje,’ vindt dirigent Teodor Currentzis, ‘ik doe enkel wat de componist wil.’

Muziek als vrucht van eeuwenlang bloedvergieten
Oorlog plaatst componisten voor een lastig dilemma: hoe zet je het gruwelijke om in muziek? Misschien leent muziek zich wel veel beter voor verzet, vrede en vrijheid, blijkt uit de Europese muziekgeschiedenis. Een essay.

Vroeger was alles beter
Oudere orkestleden hebben het vaak over vroeger; geen verliefdheid is zo overdonderend als die allereerste. Gelukkig was vroeger niet álles beter.

'Hush': oude muziek voor een breed publiek
Nora Fischer brengt met popgitarist Marnix Dorrestein een album vol muziek recht uit de zeventiende eeuw, geschikt voor liefhebbers van klassiek én van rustige popmuziek. Een aria uit de vroege Barok is namelijk 'net een soort jazzliedje'.

Toelichtingen vol Joodse componisten maken de SS boos
1942. Bij de deur van Het Concertgebouw hangt een bordje 'voor Joden verboden'. Maar tot grote woede van weekblad ‘De Storm SS’ staan toelichtingen op concerten nog steeds bol van Joodse componisten en musici. Bewuste stellingname?

In de hoorns klinkt een Amsterdamse School
De klank van het Koninklijk Concertgebouworkest is heel herkenbaar, en dat terwijl musici komen en gaan. Musicoloog Jack Munnecom promoveerde onlangs op de 'fluwelen' tradities van de hoornsectie.

'Doe wat je kunt om medelevend te zijn'
De Israëlische jazztrompettist Avishai Cohen maakt deze maand zijn debuut in Het Concertgebouw. Drie landgenoten vergezellen hem: de jazz bloeit in Israël.

Violiste Susanne Niesporek: 'Muziek is voor mij ook communicatie'
Susanne Niesporek is een vertrouwd gezicht in het Koninklijk Concertgebouworkest, waar ze al bijna 25 jaar haar functie als plaatsvervangend aanvoerder van de tweede violen vervult. In het Close-up-concert van 15 april wijdt zij zich aan haar andere grote liefde, de kamermuziek.

Geheime deuren in Het Concertgebouw
Terwijl in de Grote Zaal wordt gerepeteerd, worden in de foyers kopjes gestapeld, flesjes aangevuld, lampen vervangen en stoelen verplaatst. Een groep jubileum-aandeelhouders verzamelt zich om op uitnodiging van Het Concertgebouw Fonds een kijkje achter de schermen te nemen.

Een laboratorium van klank en ruimte
De muziek van het Australische trio The Necks is niet onder één noemer te vangen. ‘De muziek wordt als een wezen dat in de ruimte hangt en dat we voeden, maar verder met rust laten.’ Even voorstellen.

Vermomde Waarheid
'Ben ik de enige die zich pas een beetje gewonnen geeft aan het wel erg blijmoedige C groot waarmee de luisteraar zo plompverloren uit het betoverende schimmenrijk van de inleiding wordt verjaagd?'

Zonsopgang of wagnertuba
'Ik had mezelf in gedachten al ingedeeld voor dit programma. De bekende balletmuziek van Stravinsky vind ik geweldig en de eerste hoornpartij is heel dankbaar en technisch uitdagend.'

Lahav Shani: Amsterdam versus Rotterdam
Lahav Shani maakte in 2016 een droomdebuut bij het Rotterdams Phiharmonisch Orkest, dat hem na één concert en een unaniem juichende enquête onder orkest-leden meteen vroeg Yannick Nézet-Séguin per seizoen 2018/19 op te volgen. Sindsdien dirigeerde hij ook het Concertgebouworkest. ‘Vriendschappelijke rivaliteit is gezond.’

De serie als traditie
De serie-B van het Koninklijk Concertgebouworkest heeft een lange geschiedenis. Maar hoe is de serie ooit begonnen? En waarin verschilde het abonnementsconcert in de begindagen van het orkest met dat van nu? Een terugblik op de origines van een grote traditie.

Chailly: ‘Ik begin altijd helemaal opnieuw’
Terug bij het Koninklijk Concertgebouworkest: Riccardo Chailly. De Italiaanse dirigent gaat het orkest voor in Stravinsky en Sjostakovitsj. Voor veel Russische componisten heeft hij een voorliefde, vertelt de maestro met een sonore basstem vanuit Milaan.