Artikelen

1942. Bij de deur van Het Concertgebouw hangt een bordje 'voor Joden verboden'. Maar tot grote woede van weekblad ‘De Storm SS’ staan toelichtingen op concerten nog steeds bol van Joodse componisten en musici. Bewuste stellingname?

De klank van het Koninklijk Concertgebouworkest is heel herkenbaar, en dat terwijl musici komen en gaan. Musicoloog Jack Munnecom promoveerde onlangs op de 'fluwelen' tradities van de hoornsectie.

De Israëlische jazztrompettist Avishai Cohen maakt deze maand zijn debuut in Het Concertgebouw. Drie landgenoten vergezellen hem: de jazz bloeit in Israël.

Susanne Niesporek is een vertrouwd gezicht in het Koninklijk Concertgebouworkest, waar ze al bijna 25 jaar haar functie als plaatsvervangend aanvoerder van de tweede violen vervult. In het Close-up-concert van 15 april wijdt zij zich aan haar andere grote liefde, de kamermuziek.

'Hij is pas vijftien. Alsjeblieft, doe het niet, zegt iedereen. Maar niets of niemand kan hem tegenhouden. Want ook Petja wil ze mores leren, die Fransen.'

Marius Flothuis, voormalig artistiek leider van het Concertgebouworkest, publiceerde in 1954 een vurig betoog voor het vieren van de vrede. 'Het lijkt wel alsof de Nederlander bevreesd is eens ronduit te juichen, vrolijk te zijn, te tonen dat hij zich gelukkig voelt.'

Componist Karl Amadeus Hartmann (1905-1963) kon en wilde geen muziek componeren zonder zijn humanistische levensvisie uit te dragen. De prijs die hij ervoor betaalde: twaalf jaar lang geen uitvoeringen in eigen land.

Oorlog plaatst componisten voor een lastig dilemma: hoe zet je het gruwelijke om in muziek? Misschien leent muziek zich wel veel beter voor verzet, vrede en vrijheid, blijkt uit de Europese muziekgeschiedenis. Een essay.

Hij wordt geroemd en verguisd vanwege zijn eigenzinnige aanpak van de klassieke meesterwerken. ‘Een fabeltje,’ vindt dirigent Teodor Currentzis, ‘ik doe enkel wat de componist wil.’

Terwijl in de Grote Zaal wordt gerepeteerd, worden in de foyers kopjes gestapeld, flesjes aangevuld, lampen vervangen en stoelen verplaatst. Een groep jubileum-aandeelhouders verzamelt zich  om op uitnodiging van Het Concertgebouw Fonds een kijkje achter de schermen te nemen.

De muziek van het Australische trio The Necks is niet onder één ­noemer te vangen. ‘De muziek wordt als een wezen dat in de ruimte hangt en dat we voeden, maar verder met rust laten.’ Even voorstellen.

De serie-B van het Koninklijk Concertgebouworkest heeft een lange geschiedenis. Maar hoe is de serie ooit begonnen? En waarin verschilde het abonnementsconcert in de begindagen van het orkest met dat van nu? Een terugblik op de origines van een grote traditie.

Bij het Koninklijk Concertgebouworkest trekken komend seizoen vocale producties de aandacht. En in het najaar van 2018 zijn er volop mijlpalen: het orkest jubileert, verhuist, én voltooit zijn tournee naar alle 28 lidstaten van de Europese Unie.

'Ben ik de enige die zich pas een beetje gewonnen geeft aan het wel erg blijmoedige C groot waarmee de luisteraar zo plompverloren uit het betoverende schimmenrijk van de inleiding wordt verjaagd?' 

'Ik had mezelf in gedachten al ingedeeld voor dit programma.  De bekende balletmuziek van Stravinsky vind ik geweldig en de eerste hoornpartij is heel dankbaar en technisch uitdagend.'

Terug bij het Koninklijk Concertgebouworkest: Riccardo Chailly. De Italiaanse dirigent gaat het orkest voor in Stravinsky en Sjostakovitsj. Voor veel Russische componisten heeft hij een voorliefde, vertelt de maestro met een sonore basstem vanuit Milaan.