Artikelen

Oorlog plaatst componisten voor een lastig dilemma: hoe zet je het gruwelijke om in muziek? Misschien leent muziek zich wel veel beter voor verzet, vrede en vrijheid, blijkt uit de Europese muziekgeschiedenis. Een essay.

Als lid van jongerenvereniging Entrée kun je in Het Concertgebouw een kijkje achter de schermen krijgen. Via sluiproutes naar de zolder: Doen!, is het devies van Entréeproducent Bram Vermeulen.

Het Concertgebouw hangt – en staat – vol met kunst. Portretten, stadsgezichten, sculpturen. Preludium maakt een rondje en bekijkt een paar kunstwerken van dichtbij.

In het fonkelnieuwe RCO House – de schilders zijn nog bezig – leidt Hoofd Development Anne Christin Erbe mij naar een rustige plek om te praten over de bijzondere band die ze heeft met de mensen die jaarlijks aan RCO Foundation schenken en de bedrijven die zich aan het Koninklijk Concertgebouworkest verbinden.

Ten tijde van dit interview is componist Michel van der Aa nog volop bezig aan akin, het dubbelconcert voor viool, cello en orkest dat hij voor het Koninklijk Concertgebouworkest schrijft. ‘Het is de eerste keer dat ik over dit werk praat en dat is toch altijd wat spannend.’

Hugo de Groot is verantwoordelijk voor het aanbod van cd's bij de Concertvriendenbalie in Het Concertgebouw. Maandelijks tipt hij zijn bijzondere vondsten. Deze maand: het Beethoven-project van Cuarteto Casals, de allerbeste Symphonie Fantastique en Barbara Hannigan. 

De wetenschap staat nooit stil – ook in het muziekwezen niet. In Preludium brengen we de nieuwste inzichten voor het voetlicht. Deze maand: Kun je game-muziek vergelijken met klassieke muziek? 

Hector Berlioz had voor zijn Grande messe des morts een immense bezetting bedacht met honderden uitvoerenden. Twee eeuwen eerder was een orkest maar een fractie zo groot. Een ontwikkeling die geen eind leek te kennen. Hoe kwam dat zo?

L’arbre des songes, zo heet Henri Dutilleux’ bejubelde vioolconcert, dat Leonidas Kavakos op 15, 16, 17 en 19 mei met het Koninklijk Concertgebouworkest speelt. ‘De dromenboom’ dus. Wat zegt de titel over de muziek, en hoeveel doet dat er eigenlijk toe?

Pianist Thomas Beijer was een jaar of zestien toen zijn leraar Jan Wijn Spaanse muziek voor zijn neus zette. Het bleek het begin van een band die vermoedelijk nooit meer zal breken. Op 9 mei speelt hij in de Kleine Zaal Iberia van Albéniz. ‘Het voelt als thuiskomen.’

Vroeger zat ik uren voor een concert begon al voor de toegangsdeur te wachten, zodat ik zodra die opende naar voren kon rennen, naar het midden. Geweldig! Maar vooraan krijg je dus niet echt de finesses van de muziek mee. 

Bij iedere nieuwe (gast)dirigent is het spannend hoe de samenwerking met het orkest, zowel muzikaal als persoonlijk, zal uitpakken. Wat heeft een ideale chef in huis? 

Twee muziekculturen versmelten deze maand op het podium van de Kleine Zaal, op initiatief van twee stermuzikanten uit Colombia en Congo.

De Litouwse dirigente Mirga Gražinytė-Tyla maakt met haar City of Birmingham Symphony Orchestra haar debuut in de Grote Zaal. ‘Uiteindelijk zoek ik in de mu­ziek kracht die inspireert en optilt.’

Violist Michael Waterman koos bewust voor een plaats buiten de schijnwerpers in het grote Concertgebouworkest, maar op 2 juni speelt hij in de Kleine Zaal met onder meer Quirine Viersen in Schuberts Strijkkwintet. Het is ook nog eens zijn eigen schuld.

Afgelopen najaar woonde Tansy Davies drie maanden in Amsterdam, als composer in residence van Het Concertgebouw. Zij snoof de sfeer op en zocht inspiratie voor een nieuwe compositie voor Asko|Schönberg. Een gesprek in december, vlak voor Davies terugkeerde naar Engeland.