Artikelen

In Mahlers Derde symfonie lijken orkestsolisten wel personages in een muziekdrama. Samen met de alt, de koren en het orkest geven ze vorm aan Mahlers kosmos, waarin het verhevene en het banale samengaan.

Het is zondagnacht één uur als ik na het slotconcert huiswaarts rijd. Mahlermoe? Nee hoor. Ik zet nog eens het derde deel uit de Negende op. Een terugblik op het Mahler Festival 2025, dat ergens ook het festival van Klaus Mäkelä werd, zelfs als hij er niet was.

Het heeft lang geduurd voor het Amsterdamse publiek de muziek van Gustav Mahler omarmde. ‘Mahler was voor het publiek destijds heel nieuw en ongewoon’, zei dirigent Klaus Mäkelä eerder tegen Preludium, ‘maar Mengelberg was zo overtuigd van de zeggingskracht van de muziek dat hij haar bleef programmeren.’ Hoe werd de Eerste symfonie in Nederland destijds ontvangen?

During the Mahler Festival, pianist Julius Drake will perform all 52 of Mahler’s songs, together with eight of his favourite vocalists. What makes these songs so special? The pianist on Mahler’s ‘mini masterpieces’.

Tweede violiste in het Concertgebouworkest Anna de Vey Mestdagh laat in haar maandelijkse column weten wat haar zoal bezighoudt. Deze maand: elke zaal klinkt weer anders.

Tot haar verbazing won ze zes jaar geleden de auditie voor tweede violist bij het Concertgebouworkest. Coraline Groen deed toen nog als jong talent ervaring op in de orkestacademie. ‘Ik heb mijn eigen stem moeten vinden.’

Hoe ziet de werkdag van een dirigent eruit? Eerst koffie, thee, uurtje mediteren? Iván Fischer doet zijn (gebrek aan) dagelijkse routine uit de doeken.

Tijdens het Mahler Festival zal pianist Julius Drake met acht door hem gekozen zangers alle 52 liederen van Gustav Mahler uitvoeren. Speciaal voor Preludium deelt de meesterbegeleider zijn visie op Mahlers liedoeuvre. ‘Anders dan ikzelf, verouderen ze nooit.’

In de rubriek Luisterkunstenaars spreekt ­Preludium mensen die in hun dagelijks leven op een bijzondere manier hun oren gebruiken. Deze maand: filosoof en psychiater Damiaan Denys.

Schrijver Bert Natter deelt maandelijks een literair-­muzikale tip. Deze maand Alma Mahlers Het is een vloek een meisje te zijn.

Het eerste Mahlerfestival ooit werd in 1920 gehouden; in Het Concertgebouw. Nu de derde grote Amsterdamse Mahlerhappening op stapel staat, blikt Preludium terug op de tweede, precies dertig jaar geleden.

De klarinet heeft een uniek timbre en een rijk repertoire in vele genres. Het instrument raakte in zwang in de loop van de achttiende eeuw en is niet meer weg te denken uit het symfonieorkest, de kamermuziek, de jazz en de (met name Oost-­Europese) volksmuziek.

Anders Hillborg is een van de meest vooraanstaande hedendaagse componisten uit Zweden. Speciaal voor het Concertgebouworkest schreef hij een werk dat naast Mahlers Eerste symfonie uitgevoerd zal worden. ‘Hoe langer ik ermee bezig was, hoe meer Mahlers ziel in het stuk sloop.’

Van 78-toeren schellakplaten tot online streaming – de opnamen van Mahlers muziek door het Concertgebouworkest zijn talrijk. Hugo de Groot van de Concertvriendenbalie gaat er in vogelvlucht doorheen.

Naast componist staat ze bekend als femme fatale die de ene na de andere beroemde kunstenaar om haar vinger wond: Alma Mahler-Gropius-Werfel. In de Kleine Zaal klinkt een selectie liederen van haar hand. Haar leven in vogelvlucht.

Een eeuw geleden waren radio-uitzendingen vanuit Het Concertgebouw sporadisch. Zo kwam het dat in mei 1925, dus niet in de lijdenstijd, voor het eerst de Matthäus-Passion van het Concertgebouworkest op de radio kwam – precies honderd jaar geleden.