De concertbel

Een neerwaartse drieklank in Bes groot galmt statig door de gangen van Het Concertgebouw, zowel boven- als ondergronds. Het concert gaat beginnen! Om de niet geheel zuivere, maar toch met volle overtuiging aangezette laatste noot van de drieklank moet ik altijd een beetje lachen. Nobody is perfect, lijkt hij te willen zeggen. Het komt allemaal goed.

In de Wiener Musikverein zou je ook iets feestelijks verwachten, een mooie wals of een mahleriaanse melodie bijvoorbeeld. Maar juist daar word je opgeschrikt door een kale ‘trrringggg’, als ware het een deurbel waar iemand een sok tussen heeft gestopt. Het is wel eens voorgekomen dat collega’s het niet als oproep herkenden en op het nippertje uit de kleedkamer geplukt moesten worden. Nee, dan de Bayreuther Festspiele. Daar wordt het publiek naar binnen geroepen met een door de koper­blazers live gespeeld fragment uit de opera van die dag.

Maar de meest bijzondere tune is toch die in de Philharmonie van Keulen. Daar hoor je drie keer trompetgeschal, steeds iets uitbundiger. Trots als ze er zijn op ‘hun’ Rijn, is het een imitatie van een passage uit de Derde symfonie van Schumann, de ­‘Rheinische’. Een andere bijzonder aardige Keulse gewoonte is het biertje, oftewel de ‘Kölsch’, dat de musici daar altijd aangeboden krijgen na het ­concert. Voor één keer niet meteen haasten naar de bus – het is tenslotte nog een hele rit terug naar Amsterdam – maar even gezellig napraten onder het genot van zoveel pijpjes als je in een kwartier achterover kunt slaan.

Dit jaar nemen we alle vier de symfonieën van Schumann op onder leiding van Klaus Mäkelä, en afgelopen januari was de Derde symfonie aan de beurt. Van verschillende collega’s hoorde ik dat ze iedere keer bij dat bewuste trompetfragment aan de Kölner Philharmonie moesten denken en dat hun dan direct het water in de mond liep.
‘Biertje?’