Achtergrond

Thielemans' Broodje Blues

Uit het Preludium maandblad mei 2018

Binnenkort klinkt in de Kleine Zaal een tribute aan mondharmonicafenomeen Toots Thielemans. Wie was de kleine Brusselaar met het ‘broodje’ die in 2009 de Concertgebouw Jazz Award kreeg?

De Belgische jazzmuzikant 'Jean Baptiste Frédéric Isidor Thielemans' (1922-2016) leende zijn bijnaam ‘Toots’ van zijn collegablazers Nunzio ‘Toots’ Mondello, altsaxofonist bij Benny Goodman, en componist en trompettist Salvador ‘Toots’ Caramata. Thielemans speelde eerst accordeon, vervolgens gitaar, en kreeg – tegen zijn astma – op zijn veertiende een mondharmonica.

‘helemaal in zijn eentje heeft hij voor de emancipatie van de mondharmonica gezorgd'

Producent en arrangeur Quincy Jones

Hij werd een grootmeester op dat kleine instrumentje, dat hij liefkozend zijn ‘broodje’ noemde. In de originele opname uit 1964 van zijn lijfnummer Bluesette is echter geen enkele mondharmonicanoot te horen: hij floot het door hemzelf gecomponeerde liedje terwijl hij er gitaar bij speelde. De weemoedige Bluesette werd een absolute hit, gecoverd door bijvoorbeeld pianist Bill Evans en jazz-zangeressen als Sarah Vaughan en Anita O’Day.

Thielemans’ carrière kwam echt op stoom toen hij zich voor twee Europese tournees in 1949 en 1950 aansloot bij de bigband van Benny Goodman. Later maakte hij deel uit van de Charlie Parkers All Stars en van het George Shearing Quintet en trad hij op met legendes als Ella Fitzgerald, Oscar Peterson, Miles Davis, Chet Baker, Pat Metheny, Jaco Pistorius, Paul Simon en Billy Joel. Van de mondharmonica maakte hij een volwaardig jazzinstrument; ‘helemaal in zijn eentje heeft hij voor die emancipatie gezorgd,’ aldus Quincy Jones.

Start / pauzeer slideshow

Een groot publiek kent het harmonicageluid van Toots Thielemans van de openingsmelodie van Sesamstraat (‘laat je speelgoed staan, schuif gezellig aan’) of van de titeltrack van de tv-serie Baantjer, de Vlaamse politiereeks Witse of de Hollywoodfilm Midnight Cowboy (1969). De Nederlandse filmklassieker Turks Fruit (1973) zit vol met Thielemans’ virtuoze mondharmonicawerk én hij floot de karakteristieke openingstune (‘Pa-paaaa-padadadaaaa’).

Hermine Deurloo en Mike Boddé brengen op donderdag 10 mei een tribute aan Toots Thielemans. Bekijk dit concert op de website van Het Concertgebouw.

Bekijk een voorproefje op het concert in deze Concertgebouw Sessions: