Maak kennis met de Ammodo Masterclass deelnemers

‘Het grootste internationale evenement voor aankomen­de dirigenten.’ De vier deelnemers aan de Ammodo Masterclass Dirigeren zijn duidelijk in hun enthousiasme. ‘Ik ben nog steeds verrast dat ik mag deelnemen’, vult de jongste deelnemer ­Maximilian Leicher de vreugde onder de dirigenten verder in. Ook de Franse ­Ulysse Derrien steekt zijn bewondering niet onder stoelen of banken. ‘Het is uniek om met een orkest van het ­kaliber Koninklijk Concertgebouworkest te mogen werken. En dat onder de ogen van Iván Fischer, een dirigent die ik zeer bewonder.’

Verschillende persoonlijkheden

Dat vindt ook de Chinese Jong-Jie Yin, ongetwijfeld de meest ervaren dirigent van het viertal; hij schopte het met de Camerata Salzburg al tot de Salzburger Festspiele. ‘Het is voor ons pure luxe om te werken met het Concertgebouworkest’, zegt hij. ‘Daarbij vind ik Iván Fischer een fantastische mentor en een heel inspirerend dirigent.’

‘Ik hoop dat ik de musici echt kan laten spelen’

‘Een van mijn rolmodellen’, zegt de Spaanse Celia Llácer over Iván Fischer.
‘Ik volgde de Ammodo Masterclass al online voordat ik wist dat ik dirigent wilde worden. Door de immer interessante selectie van kandidaten, heel verschillende persoonlijkheden met verschillende technieken en een andere culturele achtergrond en bagage, is het voor iedere kijker en luisteraar een geweldig evenement.’

Al staat voor de dirigenten het leer­moment ver boven het creëren van een interessant schouwspel voor het publiek. Ze stappen er alle vier met een andere agenda in. Die van Leicher is blanco. ‘Ik wil heel veel leren’, antwoordt hij op de vraag wat hij zoal verwacht van de masterclass. ‘Daarom ga ik er niet naar toe met een wensenlijst. Ik doe mijn best en ben benieuwd naar het commentaar van de musici en van maestro Fischer.’

De andere kandidaten benadrukken het belang van het werken met een toporkest, op een niveau waar deze aankomende dirigenten, die allen nog studeren, nog niet mee te maken hebben gehad. ‘Je rol als dirigent is anders’, weet Derrien. ‘Ik hoop dat ik kan leren wat het betekent om dirigent te zijn op dit hoge niveau.’

Luxe auto

Ook Jong-Jie Yin en Celia Llácer hopen vooral te ervaren wat het is om als dirigent voor een orkest van het kaliber Concertgebouworkest te staan. ‘Ik wil leren hoe ik een luxe auto moet besturen’, zegt Yin metaforisch. ‘Het orkest is als een Lamborghini. Ik weet niet of het moeilijker of makkelijker werkt dan met andere orkesten: ik heb het nog nooit gedaan. Ik hoop dat ik de musici echt kan laten spelen en dat we inspirerende gesprekken hebben over de muziek.’

‘En dan is Iván Fischer er nog’, voegt ­Llácer toe. ‘Van hem hoop ik alles te leren. Ik kijk echt tegen die man op. Zijn manier van musiceren is fenomenaal. Bovendien is hij een geweldige pedagoog. Ik ben heel benieuwd naar zijn benadering van een werk als de Eerste symfonie van Brahms. Daarnaast vind ik het fantastisch om hem nu eens van wat dichterbij te leren kennen. Hij lijkt mij erg bescheiden, iemand die de muziek laat spreken en niet in de weg van de componist gaat staan. Zo wil ik ook omgaan met de muziek.’

Dat ze dat kan, heeft ze al bewezen. Terwijl ze haar studie aan het afronden is, mag ze zich al associate conductor noemen van het Scottish National Orchestra. Bovendien komt ze uit ­Valencia, waar ‘muziek overal is’. ‘Ik kom niet uit een muzikale familie, maar de vonk sprong over door al die muziek om mij heen. Ik begon met de piano, maar toen ik het symfonische repertoire leerde kennen ontdekte ik dat ik mij het liefst wilde verbinden met mensen om samen muziek te maken. Ik vond dirigeren daar het dichtst bij komen. Het is gek: het gaat over communiceren met mensen, maar het is uiteindelijk ook een eenzaam beroep. Zo heb ik via het dirigeren heel veel over mijzelf geleerd.’

Koorknaap

De andere dirigenten hebben de muziek wél via het ouderlijk huis met de paplepel ingegoten gekregen. Ulysse Derrien begon als trompettist. Jong-Jie Yin, zoon van twee musici, zag als peuter al een video van James Levine bij de Metropolitan Op­era en was zo gegrepen door zijn bewegingen dat hij niets anders meer wilde dan met zijn vader mee naar het plaatselijk orkest om de kunst van het dirigeren af te de rolmodellen voor het oprapen. Als jongenssopraan in het beroemde Tölzer Knabenchor zong hij regelmatig onder grote dirigenten bij internationaal gerenommeerde orkesten. Dat bracht hem al eens samen met het Concertgebouworkest: in 2019 zong hij de rol van Yniold in Debussy’s Pelléas et Mélisande bij De Nationale Opera.

‘Zeker voor de jongere ­generatie musici is het vanzelfsprekend dat een vrouw dirigeert’

Vanwege zijn ervaring als koorknaap verheugt hij zich nu vooral op het dirigeren van de Ouverture uit Mozarts Die ­Zauberflöte, de opera die hij al zo’n vijftig keer vanuit het koor meemaakte. Ook Brahms’ Eerste symfonie en Bartóks De wonderbaarlijke mandarijn behoren tot zijn favorieten. Het laatste werk is door alle deelnemers met gejuich ontvangen. ‘Je krijgt als jonge ­dirigent niet snel de kans om zo’n groots bezet stuk te dirigeren’, aldus Derrien. Ook Jong-Jie Yin heeft Bartók nog niet eerder gedirigeerd, al kijkt hij nog meer uit naar Brahms en vooral Mozart. ‘En naar de feedback van maestro Fischer. Daar gaat het uiteindelijk om.’

Genderverschil

Met die feedback hopen de dirigenten zich in de kijker te spelen en de aandacht te krijgen van orkestmanagers die de masterclass met grote aandacht volgen. ‘We zijn allemaal beginnende dirigenten op de drempel van een volgende stap’, verwoordt Llácer het belang van de masterclass. ‘De toekomst is voor een dirigent altijd ongewis’, voegt Derrien toe. ‘Daarom is zo’n evenement op dit hoge niveau zo belangrijk en zo’n geweldig groot cadeau.’

Als vrouw in dit van oudsher door vooral mannen uitgevoerde beroep ziet Llácer de toekomst met vertrouwen tegemoet. ‘Ik heb inmiddels unfaire en oncomfortabele zaken meegemaakt als vrouwelijk ­dirigent. Zaken die mij shockeerden omdat ik ben opgegroeid in een omgeving waar genderverschillen geen enkele rol speelden. Gelukkig is het klimaat duidelijk aan het veranderen. Zeker voor de jongere generatie musici is het vanzelfsprekend dat een vrouw dirigeert. Het is een kwestie van tijd, maar ik ga meemaken dat het algemeen geaccepteerd is dat talent overal vandaan kan komen, ongeacht gender of huidskleur.’