Cellist Kian Soltani: ‘Perzische muziek voelt voor mij als thuiskomen’

Kian Soltani’s ouders komen uit Iran, maar zelf is hij Oostenrijker van geboorte. Perzische muziek is vanaf zijn vroege jeugd deel van zijn leven, vertelt hij. ‘Mijn vader speelt volksmuziek. Als kind luisterde ik daar al naar. Die muziek staat heel dicht bij me. Ik heb er nooit een studie naar gedaan, maar Perzische muziek voelt voor mij als thuiskomen. Ik heb helaas geen diepgaande kennis over de regio’s waar de melodieën vandaan komen, maar de muziek ligt dicht bij mijn hart. Het is een kennismaking met allerlei delen van het land.’

Het werk dat Soltani en Park van Reza Vali spelen, is onderdeel van een omvangrijke serie gebaseerd op traditionele muziek uit het land waar de componist geboren is. De volledige titel is Persian Folk Songs, Set No. 16C. ‘Het mooie van Persian Folk Songs is de afwisseling in sfeer tussen de verschillende stukken. Tegenover een langzaam en bedachtzaam liefdeslied uit de stad Shiraz heeft Vali bijvoorbeeld een wilde dans geplaatst uit Khorasan, een regio in het noordoosten van het land. Daarnaast bestaat de set uit delen die hij geschreven heeft in volksmuziekstijl. Wat hij beoogt is de essentie van bepaalde volksstijlen in deze stukken te vangen, zoals Béla Bartók traditionele muziek uit Hongarije in zijn composities verwerkte. Je hoort er niet aan af dat ze bedacht zijn. Ze klinken alsof ze al veel langer bestaan, alsof ze authentiek zijn, al zijn ze niet verbonden aan een specifieke regio. Het is Vali’s bijdrage aan het genre, deze composities zouden wat mij betreft onderdeel mogen worden van het Perzische volksmuziekrepertoire.

Verwantschap

Soltani ziet een heel persoonlijke verwantschap tussen Vali’s Persian Folk Songs en Franz Schuberts Sonate in a klein, de ‘Ar­peggione’. ‘Ik zou het willen omschrijven als een autobiografisch verband tussen Schubert en Vali. Ze vertegenwoordigen mijn dubbele worteling. In Iran en in Oostenrijk en Oostenrijkse muziek. Bovendien heeft Schubert iets heel volks, zeker in het derde deel van dit stuk. Hij noemt het een sonate, maar dat is eigenlijk een al te simpele benaming voor een werk dat zoveel verschillende aspecten heeft. Vali en Schubert raken elkaar in dat derde deel, een rondo, dat je kunt beschouwen als Oostenrijkse volksmuziek. Vali vertegenwoordigt mijn Perzische herkomst. Het zijn twee kanten van mezelf, die ik in dit concert wil laten zien. De Sonate in g klein van Serge Rachmaninoff vertegenwoordigt een heel andere wereld, vol romantische Russische kleuren. Daarom spelen we die na de pauze. De pauze doet dienst als een reset voor het publiek, en voor onszelf.’

Intieme kamer

Het is de eerste keer dat Soltani met pianist Jae Hong Park in Amsterdam optreedt. ‘Ik ben met hem in contact gekomen omdat ik aan het begin van een tournee door Azië een paar concerten in Korea zou doen. Ik wilde samenwerken met een pianist uit dat land. Toen kregen we een uitnodiging om in Europa te touren. Als we in Het Concertgebouw spelen, zullen we al een flink aantal optredens achter de rug hebben. We kennen elkaar nu nog alleen maar van cd-opnamen en online contact. Ik ben ervan overtuigd dat het goed zal verlopen. Dan is er grote kans dat we onze samenwerking zullen voortzetten.’

Soltani heeft zowel in de Grote Zaal als de Kleine Zaal al eerder opgetreden. ‘De Kleine Zaal is niet zo klein als je zou denken bij die naam’, zegt hij. ‘Mijn optreden daar zeven jaar geleden was mijn debuut in Amsterdam [op 13 februari 2019 in de serie Rising Stars, red.]. De zaal heeft precies de juiste grootte voor kamermuziek. De ruimte voelt fantastisch, net zo intiem als een kamer. Ook als je uiterst zacht speelt is elke noot goed te horen. De Kleine Zaal is echt perfect voor deze muziek.’

Hij verheugt zich erop om weer in Amsterdam te zijn. ‘Ik heb er een paar vrienden. Die ga ik zeker opzoeken. Als ik in de stad ben ga ik graag naar restaurants. Die zijn geweldig hier. Ik kom ook altijd graag op de Cello Biënnale in het Muziekgebouw. En verder langs de grachten lopen, gewoon genieten van de tijd dat ik er ben. Het is een fantastische stad. Een van mijn favoriete plekken is het grote stuk groen tussen Het Concertgebouw en het Rijksmuseum, het Museumplein. Je ziet daar veel mensen op het gras zitten. Ik ga daar ook graag naartoe als ik me wil ontspannen.’

Beluister de Spotify playlist bijbehorende dit artikel: