12 x muziek uit het Noorden

1.

Edvard Grieg: Peer Gynt (1875)
De muziek voor Henrik Ibsens Peer Gynt overschaduwde al gauw het toneelstuk zelf; Griegs transparante, evocatieve stijl vormde een vroege blauwdruk voor ‘Noordse’ klank.

2.

Jean Sibelius: Lemminkäinen-suite (1893-1939)
In de strijd tegen de Russische overheersing werd Sibelius – tegen wil en dank – dé nationale held van Finland. Moeiteloos transporteert zijn muziek ons naar weidse, ongenaakbare landschappen en de mysterieuze verhalen van de Kalevala. 

3.

Hugo Alfvén: Zweedse rapsodie nr. 1, ‘Midsommarvaka’ (1903)
Wilhelm Stenhammar was de belangrijkste Zweedse componist, maar de muziek van zijn tijdgenoot Hugo Alfvén (1872-1960) was een stuk ‘Zweedser’, zoals zijn drie folkloristische Zweedse rapsodieën vol traditionele volksmelodieën laten horen. 

4.

Carl Nielsen: Fynsk Förår (‘Voorjaar in Fynen’, 1922) 
Het Denemarken van Nielsen vind je niet in zijn symfonieën, maar in zijn liederen en in deze ­bruisende cantate over groene weiden, boomgaarden en boerendansen.

5.

Nancy Dalberg: Strijkkwartet nr. 3 (1927)
Dalberg stond bekend als Nielsens assistente, maar was veel meer dan dat. Rusteloos dwalend langs de grenzen van de tonaliteit lijkt haar muziek steeds te zoeken naar licht en warmte in de donkere Scandinavische nachten. 

6.

Jón Leifs: Hekla (1961)
Aan het eind van een leven vol tegenslag vond Jón Leifs (1899-1968) eindelijk erkenning. Het oratorium Edda, symfonische werken als Geysir en Dettifoss: IJslandser wordt het niet. In Hekla laat een enorm orkest met daarin negentien slagwerkers een vulkaan tot uitbarsten komen.

7.

Einojuhani Rautavaara: Cantus Arcticus (1972)
Geen enkel muziekstuk roept zo sterk de Finse moerassen en toendra’s op als dit werk waarin opgenomen geluiden van wulpen, strandleeuweriken en wilde zwanen samensmelten met de klanken van het orkest.

8.

Klas Torstensson: A Cycle of the North (2007-12)
De Zweeds-Nederlandse componist laat zich vaak inspireren door de natuur van het Noorden, zoals in deze orkesttrilogie met als delen Fastlandet (‘vasteland’), Polarhavet (‘de poolzee’) en Himmelen (‘de hemel’).

9.

Anna Thorvaldsdóttir: In the Light of A­ir (2014)
Het vulkanische IJsland weerklinkt in Thorvaldsdóttirs grootse orkestwerken vol desolate akkoorden en vurige uitbarstingen, maar nog mooier is deze drie kwartier durende kamermuziekcyclus vol verstilling.

10.

Hans Abrahamsen: Snedronningen (‘The Snow Queen’, 2019)
De bekendste Deense componist sinds Per Nørgård (1932-2025) vormde het sprookje van Hans Christian Andersen om tot een poëtische, ijzige opera.

11.

Arnannguaq Gerstrøm: Ukioq (2023)
Omdat Groenland als autonoom gebied bij Denemarken hoort, tipt ­P­reludium graag deze Groenlandse componist en fluitist. Haar mix van klassieke vormen, Inuit-verhalen en arctische soundscapes is volstrekt uniek.

12.

Lotta Wennäkoski: Zelo (2025-26)
De Finse componiste liet zich voor dit nieuwe orkestwerk inspireren door de legendarische held Kullervo en Sibelius’ symfonie ­Kullervo (1892).