Wat is een bagatelle?

bagatelle

Een bagatelle is een korte, eenvoudige compositie, meestal met een lichtvoetig karakter.

Wie heeft de bagatelle bedacht?

De benaming 'bagatelle' werd voor het eerst gebruikt door François Couperin, van wie in 1717 een clavecimbelwerkje verscheen getiteld Les bagatelles. De meeste bagatellen zijn gecomponeerd voor toetseninstrumenten. Ze hebben geen vaste vorm; vaak zijn ze vanuit improvisaties ontstaan. Met een bagatelle laat een componist zich dan ook meestal van zijn meest spontane kant zien.

Waarom schreef men bagatellen?

Virtuoos of erg ingewikkeld zijn bagatellen nooit, maar zelfs met zulke 'tussendoortjes' kunnen componisten hun kwaliteiten tonen. (Beethoven noemde zijn beroemd geworden Bagatellen aanvankelijk 'Kleinigkeiten'.) Sommige bagatellen hebben een beschrijvende titel, zoals Beethovens overbekende Für Elise.

Beethovens Bagatelle in g klein, op. 119 nr. 1

Door de vrije vorm zijn bagatellen niet gebonden aan een bepaalde stijlperiode. Ontstaan in de late barok floreerden ze in de klassieke periode, de Romantiek (o.a. bij Bedrich Smétana) en in de Twintigste eeuw. Zelfs avantgardecomponist György Ligeti schreef in 1953 Zes bagatellen voor blaaskwintet.

Het Allegro con spirito uit Ligeti's Zes Bagatellen