Wat is het machtige hoopje?

Het Machtige Hoopje

Het Machtige Hoopje verwijst naar een negentiende-eeuws collectief van Russische componisten waarvan Moesorgski, Rimski-Korsakov en Borodin waarschijnlijk het bekendst zijn.

Wie waren ‘het machtige hoopje’?

Het Machtige Hoopje, soms ook de 'grote vijf' of simpelweg 'de vijf' genoemd, bestond niet geheel verrassend uit vijf componisten: Mili Balakirev (1837-1910), Aleksandr Borodin (1833-1887), César Cui (1835-1918), Modest Moesorgski (1839-1881) en Nikolaj Rimski-Korsakov (1844-1908).

Behalve Balakirev waren zij allen autodidact. Balakirev was ook de enige die muziek als voornaamste carrière had. Cui, Moesorgski en Rimski-Korsakov waren militairen en Borodin was chemicus.

Start / pauzeer slideshow

Waarom zijn uitgerekend deze componisten Het machtige hoopje?

Het Machtige Hoopje kwam regelmatig samen om muziek te spelen, te analyseren en heftig te bediscussiëren. De muziek die zij speelden was eerder van progressieve componisten van hun tijd (Schumann, Liszt, Berlioz) dan van 'gevestigde namen' als Mozart. Door deze ongebruikelijke inspiratiebron, samen met het veelvuldige gebruik van Russische volkswijsjes en vreemde toonladders, was hun muziek zeer origineel en ‘eigen’.

Het werd al snel de blauwdruk voor de Russische nationale stijl; zelfs onder Lenin, die meer internationaal georiënteerd was, keerden Russische componisten nog vaak naar de 'grote vijf' ter inspiratie.

Bekende werken van de 'grote vijf'

De stukken van Balakirev en Cui zijn niet heel bekend meer, in ieder geval niet in het Westen. Muziek van Borodin wordt vooral op de kaart gezet door het gerenommeerde Borodin Kwartet; zijn twee werken voor deze bezetting – het Eerste en het Tweede strijkkwartet – zijn het luisteren zeker waard.

Rimski-Korsakov heeft vooral hoge ogen gegooid met zijn spektakelstuk De vlucht van de hommel. Modest Moesorgski geniet de meeste bekendheid: zijn pianocyclus De schilderijententoonstelling werd door Maurice Ravel voor orkest bewerkt en het angstaanjagende Nacht op de kale berg begeleidt dansende duivels in de Disneyfilm Fantasia.