Wat is een modulatie?

modulatie

Een modulatie is het overgaan van de ene toonsoort in een andere.

Hoe werkt een modulatie?

In de tonale muziek is de harmonie gebaseerd op de functie van verschillende akkoorden binnen een toonsoort: terwijl sommige akkoorden spanning opbouwen, geeft de grondtoon altijd een gevoel van afsluiting, een ‘thuiskomen’. Een modulatie – verandering van toonsoort – gebeurt vaak met behulp van een akkoord dat twee toonsoorten gemeen hebben. Dit zogenaamde ‘spilakkoord’ verandert hierbij van functie in de toonladder. De modulatie wordt bevestigd door een afsluitende passage in de nieuwe toonsoort.

Waarom moduleren?

Net als veranderingen in melodieën en ritmes is een modulatie voor componisten een middel om hun muzikale ‘verhaal’ afwisselend en spannend te maken. In opera’s en liederen werkt het vaak nog directer: daarin kan een modulatie bijvoorbeeld een verandering van stemming, perspectief of personage aanduiden. Luister maar eens naar Schuberts lied Erlkönig, waarin om beurten een verteller, de vader, de zoon en de Elfenkoning aan het woord komen.