Wat is een canon?

canon

Een canon is een vorm van meerstemmige muziek waarbij de stemmen elkaar strikt imiteren

Wat is een canon?

Een canon is een strenge vorm van meerstemmige muziek waarbij de verschillende stemmen elkaar in de tijd verschoven imiteren. Het overbekende lied Vader Jacob is een canon, en de beroemdste canon in de klassieke muziek is de Canon van Pachelbel.

Het woord canon is afgeleid van het Griekse kanon dat regel of wet betekent. Er zijn ondanks de strenge regels veel verschillende soorten canons, omdat de imiterende stemmen geen letterlijke herhaling van elkaar hoeven te zijn.

Waar komt de canon vandaan?

De oudste bekende canon is Sumer is icumen in. Dit lied stamt uit het dertiende eeuwse Engeland. Toch ontstond de canon in Italië en Frankrijk, waar men sprak van de caccia, de jacht, vanwege de elkaar najagende stemmen. De canon beleefde zijn hoogtepunt in de vijftiende en zestiende eeuwse Nederlandse muziek en in de barokke periode.

Vooral Johann Sebastian Bach was een meester in de canon. Zijn Musikalisches Opfer bestaat bijvoorbeeld uit verschillende ingenieuze canonvormen waarbij de imiterende stemmen verschillen in toonsoort, toonhoogte, ritme en zelfs de richting van de melodie.