Wat is een libretto?

libretto

De tekst van een opera of ander muzikaal theatergenre. Meer specifiek is een libretto het tekstboekje waarin de tekst meegelezen kan worden.

Wat is een libretto?

Een libretto is letterlijk een ‘boekje’, waarmee een boekje bedoeld wordt waarin een toeschouwer van de opera de gesproken en gezongen tekst kan meelezen. Meestal werden/worden deze boekjes verkocht voorafgaand aan de voorstelling. Zeker in vroeger tijden, toen het licht in de operazalen nog niet gedimd werd en de teksten nog niet (zoals nu) boven het toneel konden worden geprojecteerd, kwamen de boekjes goed van pas.

Ze waren normaliter van simpele en fragiele kwaliteit, maar klein en handzaam: prima voor eenmalig gebruik. Naast de tekst kan er andere informatie in een libretto staan; denk aan personages en rolverdeling, of – in de meer uitgebreide en duurdere libretti – informatie over de componist, regisseur, of andere voor de uitvoering relevante personen of zaken.

De term ‘libretto’ kan het inmiddels ook zonder het boekje af. Het wordt algemeen gebruikt als term voor de ‘tekst’ van een opera, operette, musical, of ander muzikaal theatraal werk. Het libretto van een opera wordt meestal niet geschreven door de componist, maar door een librettist.

Bij welke opera verscheen voor het eerst een gedrukt libretto?

Grappig genoeg zit er geen tijd tussen het verschijnen van de eerste opera en het verschijnen van het eerste libretto. In het Florence van 1598 verscheen bij de eerste uitvoering van Jacopo Peri’s Dafne, veelal de eerste opera genoemd, ook het eerste librettoboekje. Het bevatte naast de tekst alleen een lijst met personages, nog zonder de namen van de zangers.

In deze tijd zijn het vooral de overgebleven libretti die musicologen een schat van informatie opleveren over de vroegere operapraktijk. Zelfs van veel opera’s waarvan de muziek verloren is gegaan is veel bekend, omdat het libretto door de hoge oplage wel is overgeleverd.