intermedio

Een kort muzikaal/theatraal intermezzo tussen de aktes van theaterstukken in de Italiaanse renaissance- en barokperiode. Een voorouder van de opera.

Wat zijn intermedi?

Intermedi waren korte intermezzo’s tussen aktes van Italiaanse theaterstukken, ontstaan in de late 15e eeuw aan het hof van Ferrara, Italië. Deze intermezzo’s waren muzikaal en theatraal van aard, al kon de inhoud variëren van een ‘eenvoudige’ muzikale onderbreking tot uitbundige kostuumdrama’s en dansspektakels in de meest geavanceerde bewegende decors.

Hoeveel intermedi er in een toneelstuk werden uitgevoerd, hing af van het aantal aktewisselingen; meestal waren dat er vier à zes. De populariteit van intermedi bereikte vooral in Ferrara en Florence een bloeiende piek aan het eind van de 16e eeuw.

Intermedi werden soms zo uitgebreid, dat je misschien bijna van een voorstelling in een voorstelling kunt spreken. Vooral de uitbundige variant, de intermedi apparenti, is een belangrijke voorloper van de opera te noemen.

Waarom werden intermedi uitgevoerd?

De Italiaanse intellectueel Bernadino Daniello schreef de intermedi in 1536 een hele praktische functie voor: intermedi zorgden ervoor dat het toneel tussen de aktes niet zo leeg was.

Maar gaandeweg kregen veel intermedi ook een meer politieke rol. Aan het eind van de 16e eeuw breidden de Medici het genre flink uit, en gebruikten de extravagante intermezzo’s vooral voor de verheerlijking van het Hertogdom Florence. Vele huwelijken van Medici werden met intermedi opgeluisterd.

De duurste en meest spectaculaire intermedi, het hoogtepunt van het genre, zijn de intermedi van de komedie La Pellegrina van Girolamo Bargagli, dat werd uitgevoerd ter gelegenheid van het huwelijk van Groothertog Ferdinando I en Christine van Lotharingen in 1589. Drie schrijvers (waaronder Giovanni de’ Bardi, lid van de Camerata Fiorentina) en niet minder dan zeven componisten werkten samen aan de uitgebreide instrumentale en vocale stukken, meerkorige madrigalen (voor 60 zangers en 24 instrumentalisten) en sinfonia’s, afgetopt met een uitgebreid ballet in Franse stijl. In totaal waren 286 kostuums nodig.