Wat is Camerata Fiorentina?

Camerata Fiorentina

Camerata Fiorentina is een groep Florentijnse kunstenaars en geleerden uit de vroege barok, bekend als één van de vruchtbare bodems waaruit de opera ontsproot.

Wat, of liever gevraagd, wie waren Camerata Fiorentina?

De Camerata Fiorentina was de naam van een groep gelijkgestemde musici, dichters, intellectuelen en geleerden, die rond 1580 samengebracht werden door Graaf Giovanni de’ Bardi. Ze brachten samen tijd door met zingen en discussiëren over velerlei onderwerpen, met name muziek en drama.

Het vroegste bewijs van het bestaan van de Camerata Fiorentina stamt uit een dagboek van regent Cosimo Rucellai, die in 1573 schreef niet op een afspraak te kunnen verschijnen omdat hij ‘naar het huis van Monsig. de’ Bardi zou vertrekken om muziek te maken’.

Camerata is waarschijnlijk een variatie op camera, het Italiaanse woord voor een kamer waar belangrijke bijeenkomsten gehouden worden.

Waarom wordt de Camerata Fiorentina in verband gebracht met opera?

Het is vrij lastig om te definiëren en bepalen waar precies de opera ontstond. Als één van de vroegste bodems waaruit de opera kon opbloeien wordt vaak de Camerata Fiorentina genoemd.

Dat heeft twee vervlochten oorzaken: voor het eerst werkte componisten en dichters samen, én ze hadden een sterke focus op oud-Griekse drama’s. Met name Vincenzo Galilei, één van de musici van Camerata Fiorentina (en vader van Galileo Galilei) bestudeerde samen met de Romeinse Girolamo Mei hoe toneelstukken van de Grieken ooit zouden hebben klonken.

Zij vermoedden dat Griekse drama’s zo emotioneel waren geweest, omdat toneelspelers hun teksten niet uitspraken, maar zongen: eenstemmig en nauwgezet volgens de affecten en het ritme van de spreektekst. Binnen de Camerata Fiorentina poogden Galilei en andere musici om die – volgens hen – Griekse stijl te imiteren.Het was de aanzet voor de ontwikkeling van de stile recitativo, ofwel het recitatief.

Nog diezelfde eeuw ontstond uit een samenwerking van componist Jacopo Peri en dichter Ottavio Rinuccini (beiden lid van Camerata Fiorentina) het drama Dafne, een stuk dat volledig in deze stijl gezongen werd. Het staat te boek als de allereerste opera.