Wat is kreeftengang?

kreeftengang

Een kreeftengang is een omkering van een melodie, waarbij de melodie achterstevoren gespeeld wordt.

Wat is kreeftengang?

Kreeftengang is een van de vele omkeringen of transformaties die je kunt toepassen op een muzikale lijn. Het is een van de eenvoudigste. Het klinkt alsof je de melodie ‘terugspoelt.’ Je vindt deze omkering vooral in complexe polyfonie, waarbij een bepaald muzikaal lijntje steeds weer terugkomt, al dan niet in omkering.

Wanneer gebruik je kreeftengang?

Kreeftengang is een erg oude manier van variatie die teruggaat tot de dertiende eeuw. Deze komt vaak voor in muziek waarbij de componist uitgaat van één muzikale lijn: een thema of subject.

Door het thema op allerlei manieren te transformeren kun je uit een bepaalde lijn heel veel verschillende melodietjes halen. Zo zie je het vaak terug in fuga’s, waarin een subject op allerlei manieren getransformeerd en doorgewerkt wordt.

Bach schreef zelfs een speciaal canon dat zowel van het begin naar het einde als andersom gespeeld kan worden. Begint een musicus aan het begin en een ander aan het einde, dan komen ze elkaar halverwege tegen. Bach schreef deze canon zo, dat het thema in de oorspronkelijke vorm harmoniseert met haar kreeftengang.

In de twintigste eeuw ontwikkelde Arnold Schoenberg de dodecafonie. Dat hield in dat elk stuk dat hij schreef uitging van een bepaalde volgorde van alle twaalf tonen in een octaaf. Deze volgorde moet intact blijven, maar mag wel worden omgekeerd. In zijn werken vinden we ook talloze voorbeelden van kreeftengang.

Waarom heet kreeftengang zo?

Kreeften kunnen elke kant op lopen, iets wat ze vrij uniek maakt onder zeedieren. Dit is waarschijnlijk waar de term kreeftengang vandaan komt. Wanneer kreeften snel moeten bewegen, bijvoorbeeld als ze op de vlucht slaan, krullen ze hun staart onder hun lijfje en drijven ze zich zo achteruit voort.