Wat is piano?

piano (dynamiek)

Piano ('p') is een instructie in muzieknotatie om een (een deel van) een muziekstuk zacht te spelen.

Wat is piano?

Piano is een aanwijzing in partituren dat (een deel van) een muziekstuk zacht moet worden gespeeld of gezongen (piano betekent ‘zacht’ in het Italiaans). Het is een van de twee standaard aanduidingen voor dynamiek (toonsterkte); de andere is ‘forte’, dat ‘luid’ betekent.

‘Piano’ aanduidingen in partituren

In een partituur wordt de sterkte van muzikale klanken aangeduid met dynamiektekens of in geschreven termen. Zacht uit te voeren passages worden aangegeven met de cursieve letter p of met ‘piano’ voluit geschreven.

Er bestaan verschillende gradaties en variaties, zodat een componist preciezer kan aangeven hoe zacht een bewuste passage moet klinken:

  • pp ofwel pianissimo: zeer zacht
  • ppp ofwel pianississimo: uiterst zacht
  • più p: zachter
  • mp ofwel mezzo piano: ‘half zacht’, gemiddeld luid dus
  • fp ofwel fortepiano: hard, meteen gevolgd door zacht

‘Piano’ uitvoeren in de praktijk

Dynamische aanwijzingen zijn niet exact, ze laten ze behoorlijk wat vrijheid aan de musicus. De interpretatie van hoe zacht een ‘piano’ passage moet klinken, hangt daarbij af van de verhouding tot andere gedeelten van het muziekstuk en het soort muziek, maar ook van het gebruikte instrument en de locatie waar gemusiceerd wordt.

Dynamiek is een belangrijk middel om een muziekstuk meer expressief te maken. ‘Piano’ passages worden bijvoorbeeld ervaren als lieflijk of geheimzinnig.