Wat is musique concrète?

musique concrète

Musique concrète is muziek die is samengesteld uit opnamen van natuurlijke of door de mens gecreëerde geluiden.

Wat is musique concrète?

Musique concrète is muziek die is samengesteld uit eerder opgenomen, vaak alledaagse geluiden. Dat kunnen natuurlijke klanken zijn, zoals vogelzang, en/of door de mens gecreëerde geluiden, zoals verkeer, gesproken tekst, muziekfragmenten of elektronische geluiden.

De geselecteerde geluidsopnamen zijn op diverse manieren bewerkt: achteruit gespeeld, ingekort of uitgebreid, vervormd met bijvoorbeeld echo-effecten, gevarieerd in toonhoogte en intensiteit, enzovoort. Het resultaat is een collage van gevarieerde auditieve ervaringen, gepresenteerd als nieuwe artistieke eenheid.

Waar komt musique concrète vandaan?

In de jaren ’40 van de twintigste eeuw begonnen de Franse componist/theoreticus Pierre Schaeffer en zijn collega’s in de Studio d’Essai (‘Teststudio’) van de Franse nationale radio te experimenteren met radiogeluiden en -technieken. Ook werden hun geluidsexperimenten beïnvloed door opname- en montagetechnieken in de filmindustrie.

Start / pauzeer slideshow

Rond 1948 introduceerde Schaeffer de term ‘musique concrète’ voor hun geluidscreaties, bedoeld om onderscheid te maken met de gangbare creatie van muziek: bedacht en genoteerd voor bepaalde muziekinstrumenten.

Naarmate de technische mogelijkheden groeiden, werden de ‘realistische’ geluiden meer en meer vervangen door elektronische, waardoor musique concrète onder de noemer ‘elektronische muziek’ ging vallen.

Voorbeelden van musique concrète

Uit de begintijd van musique concrète stamt onder andere Symphonie pour un homme seul van Pierre Schaeffer en Pierre Henry. Hun in 1951 opgerichte Groupe de Recherches de Musique Concrète trok algauw de aandacht van componisten als Pierre Boulez (die onder meer de Etudes I en II creëerde), Olivier Messiaen en Edgard Varèse (luister bijvoorbeeld naar zijn Poème électronique).