Wat is een rondo?

rondo

Een rondo is een muziekvorm waarin een hoofdthema met tussenspelen wordt afgewisseld, zoals in een gedicht een refrein na elk couplet terugkeert.

Wat is een rondo?

Een rondo is een muziekvorm waarin een hoofdthema met tussenspelen wordt afgewisseld, zoals in een gedicht een refrein na elk couplet terugkeert.

Waar vind je rondo's?

Het rondo (niet te verwarren met de laat-middeleeuwse liedvorm rondeau) floreerde in de klassieke periode bij Oostenrijkse en Duitse componisten, waaronder Mozart, Schubert en Beethoven. Vaak heeft het slotdeel van een meerdelige compositie een rondovorm, zoals in Beethovens pianosonates.

Een voorloper van het rondo was het ritornello uit de Barok, eveneens een afwisseling van een terugkerend thema met tussenspelen.

Eigenschappen van het rondo

Er wordt onderscheid gemaakt tussen Weense en Franse rondo´s. De eerste hebben een symmetrische vorm: de coupletten tussen de refreinen door zijn identieke of op hetzelfde materiaal gebaseerd, soms met één afwijkend middencouplet. Bij een Frans rondo klinkt na elk refrein steeds een ander couplet.

Soms laten componisten de rondovorm overlappen. Meestal zijn couplet en refrein dan met extra materiaal uitgebreid en staan ze in een complexere verhouding tot elkaar.

Het karakter van het rondo

Een rondo is vaak energiek en vrolijk van karakter (de speelaanduiding Allegro is bijna standaard). Sommige componisten maken gebruik van volksdansritmes, wat sommige rondo´s een exotisch karakter geeft.

In de jaren 1980 werd Rondo Russo van de Italiaan Saverio Mercadante zelfs een Top 40-hit (voorzien van een discodreun). Maar het kan ook om tamelijk langzame, ingetogen muziek zijn, zoals blijkt uit Mozarts Rondo in a klein, KV 511 of Schuberts Rondo in A groot, D 438.