Wat is een demper?

demper

Met een demper kan de klank van een snaar- of blaasinstrument worden vervormd.

Wat is een demper?

Met een demper kan de klank van een snaar- of blaasinstrument worden vervormd.

Verschillende soorten dempers

Dempers voor blaasinstrumenten als trompetten en trombones zijn meestal kegelvormige objecten die in de beker worden geplaatst. Het geluid wordt dan minder schel en mengt daardoor goed met bijvoorbeeld houtblazers en strijkinstrumenten.

De dempers voor strijkinstrumenten worden meestal sordino´s genoemd. Het zijn ´kammen´ die op de snaren worden geplaatst en zo de trilling beperken. Ze zorgen voor een zachte, fluwelige klank.

Het linkerpedaal van een piano is geen demper, maar heeft wel een vergelijkbaar effect doordat er minder snaren worden aangeslagen.

De demper in klassiek en jazz

In de negentiende eeuw kregen dempers een vaste plaats op het palet van componisten. In laatromantische en vooral impressionistische muziek zorgen ze voor bijzondere kleureffecten en een vaak dromerige of melancholieke sfeer.

Voorbeeld: In dit fragment gebruikt de violist(e) een demper, zie in de partituur: con sordino (met demper). Later wordt het gebruik van de demper opgeheven (senza sordino).

In Amerika maakten vroege jazztrompettisten uitbundig gebruik van dempers, aanvankelijk om het volume aan te passen bij de zachtere timbres van piano en bas, maar spoedig om een originele, 'sexy' klankkleur te genereren. Europese twenties-componisten als Ravel, Honegger en Hindemith maakten er dankbaar gebruik van.

Voorbeeld van een gedempte trompet in Honegger's Concertino voor piano en orkest.

Praktisch gebruik

Het gebruik van dempers is meestal in de partituur door de componist aangegeven. Maar ze komen ook van pas als er gerepeteerd moet worden. Vandaar dat musici soms van ´hoteldempers´ spreken. Overigens maken strijkers in noodgeval ook gebruik van een simpele wasknijper.