pianotrio

Een pianotrio is een compositie voor piano en twee andere instrumenten, zoals cello, viool of klarinet.

Wat is een pianotrio?

Een pianotrio is een compositie voor piano en twee andere instrumenten naar keuze. Vaak zijn dit viool en cello, maar er bestaan ook talloze pianotrio’s voor andere instrumenten.

Wolfgang Amadeus Mozart en Joseph Haydn zijn belangrijke componisten van pianotrio’s, maar de bloei van het genre duurde voort tot ver in de negentiende eeuw. Het pianotrio is mede daardoor een van de vaakst gespeelde genres in de kamermuziek.

Wanneer ontstond het pianotrio?

Als vroege voorlopers van het pianotrio komen er verschillende composities uit de Barok in aanmerking. Een uitschieter is de vierhonderd jaar oude Sonate voor orgel, viool en cornet van de Italiaan Biagio Marini (1594-1663). Johann Sebastian Bach publiceerde Zes sonates voor klavecimbel en viool en noteerde er later bij ‘voeg daar maar een viola da gamba aan toe, als u wilt’.

Het ‘echte’ pianotrio is populair geworden in Klassieke periode, toen de basso continuo-praktijk geleidelijk naar de achtergrond verdween. Piano en cello waren niet meer alleen ter begeleiding van het solo-instrument (bijvoorbeeld viool) maar kregen een meer gelijkwaardige rol in de muziek.

Wolfgang Amadeus Mozart en Joseph Haydn hielpen het genre echt in het zadel. Ze schreven een groot repertoire aan pianotrio’s en waren ook vernieuwend in het toevoegen van andere instrumenten, zoals klarinet.

Het tweede deel uit Mozarts pianotrio ‘Kegelstatt’, voor klarinet, altviool en piano

De enorme productie van pianotrio’s ontstond vooral omdat het genre goed in de markt lag. In de musicerende middenklasse en aristocratie had men al snel de benodigde musici bij elkaar om dit soort stukken te spelen. Ook Ludwig van Beethoven arrangeerde zijn eerste twee symfonieën voor pianotrio om aan deze vraag te voldoen.