Wie is Antonio Vivaldi?

Antonio Vivaldi

componist

Antonio Vivaldi was een Italiaanse componist uit de Barok. Hij schreef honderden concerten voor met name strijkinstrumenten, zoals De vier jaargetijden. In zijn eigen tijd stond hij vooral bekend om zijn opera’s.

De rode priester

Antonio Lucio Vivaldi ziet op 4 maart 1678 het levenslicht als zoon van een van de beste violisten van de kapel van de San Marco. Onder het oog van zijn vader ontwikkelt Antonio zich al snel tot vioolvirtuoos. Daarnaast volgt hij een opleiding tot priester, die hij in 1703 afsluit.

Al snel herkent men hem aan zijn vuurrode haar: zijn hele verdere leven noemt men hem ‘il prete rosso,’ de rode priester. Maar Vivaldi droeg maar enkele keren een mis op. Hij had last van ademhalingsproblemen die hem er eerder al van hadden weerhouden blaasinstrumenten te bespelen.

Zijn muzikale talenten helpen hem niet bij zijn priesterlijke plichten: naar verluid onderbreekt hij zijn missen zelfs regelmatig om een muzikaal idee op te schrijven voor hij het vergeet. Vanaf 1704 hoeft hij niet langer missen op te dragen vanwege zijn slechte gezondheid.

Het muzikale weeshuis

Vanaf 1703 is Vivaldi actief bij het Pio Ospedale della Pietà, eerst als vioolleraar en later ook als dirigent, componist, leraar en hoofd van muziek. Dit was een tehuis voor buitenechtelijke kinderen en arme wezen.

Dit weeshuis wordt gespekt door rijke vaders, die hun kinderen niet willen erkennen maar hen wel financieel willen ondersteunen. De Pietà is een mengeling van tehuis, kostschool, klooster en conservatorium. De wezen, vooral tienermeisjes, kregen een grondige scholing in de muziek.

Start / pauzeer slideshow

Voor Vivaldi was dit vruchtbare grond. Een drom van enthousiaste jonge mensen die elke week zijn muziek konden uitvoeren. Voor de bewoners van dit instituut schreef hij dan ook het meeste van zijn instrumentale muziek, waaronder de wereldberoemde Vier jaargetijden uit 1723. Ook schrijft hij hier vanaf 1713 veel religieuze muziek, bijvoorbeeld het oratorium Juditha Triumphans. Hij blijft aan tot 1740.

Mantua, Rome, Venetië

Ondertussen bouwt Vivaldi aan een reputatie als operacomponist. In 1718 vertrekt hij naar Mantua om daar drie van zijn opera’s op de planken te zetten, en na een stop in Venetië reist hij door naar Rome in 1720. Voor al deze plaatsen schrijft hij opera’s, waaronder L’Olimpiade, de bekendste.

In 1723 neemt de leiding van de Pietà contact met hem op om hem te vragen of hij maandelijks twee concerten voor hen wil componeren. Vivaldi, die nog deels in Rome woont, stemt toe.

Zes jaar lang levert hij hen maandelijks twee concerten. Deze concerten zijn vaak technisch hoogstaand en getuigen van Vivaldi’s grote virtuositeit en talent voor het componeren van frisse, ritmische muziek.

Laatste jaren

In 1738 trekt Vivaldi naar Amsterdam, en in 1740 naar Wenen. Waarschijnlijk was zijn geld op. Zijn composities waren niet zo populair als ze ooit geweest waren; een nieuwe generatie componisten diende zich aan. Als zijn Oostenrijkse broodheer Karel VI sterft, heeft Vivaldi geen financiële steun in de rug meer. Wanneer hij op 28 juli 1741 sterft, krijgt hij een armeluisgraf.

Vivaldi sterft zonder te weten hoe invloedrijk zijn muziek zal worden. Componisten als Bach, Haydn en Mozart laten zich in hun concerten door hem inspireren. En zelfs drie eeuwen later kent iedereen zijn Lente maar al te goed.

Bijgewerkt op maandag 26 augustus 2019