Wie is George Gershwin?

George Gershwin

componist

George Gershwin was een Amerikaanse componist. Hij was van grote invloed op zowel klassieke muziek als jazz en popmuziek uit deze tijd en vermengde deze stijlen vaak in zijn muziek.

Jeugd

George Gershwin werd geboren onder de naam Jacob Gershowitz, een kind van Russisch/Litouws-joodse immigranten, op 26 september 1898 te New York. De jonge George houdt zich vooral bezig met sport en atletiek; muziek begint binnen huize Gershwin pas een rol te spelen als zijn broer Ira een piano krijgt. Niet Ira, maar George blijkt een pianotalent te zijn. Via de pianoleraar ontdekt hij de muziek van Debussy en Chopin.

Hij verlaat de middelbare school en wordt als vijftienjarige songplugger voor muziekuitgeverij Remick & Co. Het jarenlang voorspelen en -zingen van Remicks songs aan potentiële klanten maakt hem een virtuoos pianist en zanger. Na wat compositielessen schrijft George Gershwin zijn eerste songs en pianostukken. Ira wordt zijn vaste tekstdichter.

Doorbraak

Als repetitor bij Broadway-shows schuift Gershwin zijn eigen songs naar voren en vindt spoedig een uitgever en een producent voor zijn eerste musical. Hij verdiept zich in ‘moderne klassieken’ als Ravel en Stravinsky. In 1924, na diverse Broadway-successen, componeert hij Rhapsody in Blue voor Paul Whitemans dansorkest: zijn eerste crossover van klassieke muziek en jazz.

Critici en publiek zijn enthousiast; in Europa wordt het stuk een hit. Binnen tien jaar verdient Gershwin een kwart miljoen dollar met de uitvoeringsrechten van de Rhapsody alleen.

Start / pauzeer slideshow

Internationale carrière

Na de Rhapsody in Blue blijft Gershwin songs en musicals schrijven, maar concertmuziek wordt zijn focus. Hij componeert het jazzy Pianoconcert en maakt een tournee door Europa, waar hij diverse componisten ontmoet. Ravel, Milhaud en zelfs Alban Berg prijzen Gershwin; Prokofjev kraakt hem af. Met het symfonisch gedicht An American in Paris bevestigt hij zijn status als Amerika’s nationale componist, op beide continenten.

Opera

Na jarenlang van een opera gedroomd te hebben schrijft hij in 1935 zijn magnum opus Porgy and Bess: een ‘volksopera’ gebaseerd op een roman van DuBose Heyward over een zwarte gemeenschap in South Carolina. Gershwin reist er zelf heen om indrukken op te doen en toont ook daar de sociale flair waarmee hij in New York zoveel vrienden maakt.

‘I can hear music in the very heart of noise.’ George Gershwin

De première roept aanvankelijk gemengde reacties op; later herkent men een meesterwerk. De openingsaria 'Summertime' is inmiddels meer dan 25,000 keer opgenomen.

Dood

Vanaf begin 1937 klaagt Gershwin over hoofdpijn en duizeligheid. In juli van dat jaar raakt hij in een acute coma: artsen constateren een hersentumor. Gershwin overleeft de spoedoperatie niet en sterft op 11 juli op 38-jarige leeftijd in Los Angeles.

Bijgewerkt op vrijdag 18 januari 2019