Achtergrond

Talent gezocht

Uit het Preludium maandblad januari 2019

Het Koninklijk Concertgebouworkest zoekt verborgen jong talent: muzikale jongeren van 14 tot 18 jaar uit heel Europa zullen komende zomer een orkest vormen onder de naam RCO Young. Coördinator educatie Lili Schutte vertelt.

Een volgend Europees jeugdorkest voor toptalent? ‘Zeker niet’, zegt Lili Schutte. ‘Ons doel is jongeren te bereiken die als gevolg van hun achtergrond moeilijk de weg vinden naar landelijke jeugdorkesten en conservatoria. Juist deze talenten opleiden, past bij de doelen van het Koninklijk Concertgebouworkest.’

Om een belangrijke drempel weg te nemen, kost deelname aan het zomerkamp de jongeren niets. RCO Young zal met hulp van institutionele fondsen, particuliere schenkers en het bedrijfs­leven gefinancierd worden.

Zomerkamp

Lili speelde als conservatoriumstudent klarinet in verschillende gerenommeerde internationale jeugdorkesten, zoals het World Youth Orchestra en het Gustav Mahler Jugendorchester. ‘Dat was zo overweldigend mooi: muziek maken met zoveel jongeren, overal vandaan – daardoor groeide ik als klarinettist, maar ook als persoon.’

Start / pauzeer slideshow

Het plan voor RCO Young ligt haar dan ook na aan het hart. In een twee weken durend zomerkamp volgen de jongeren een intensief programma van orkest­repetities, kamer­muziek, lessen door musici van het orkest en workshops. Afsluitend geeft RCO Young concerten in Het Concertgebouw en in concertzaal Flagey in Brussel.

De Europese gedachte

Het idee voor RCO Young is geboren uit het succes van RCO meets Europe en Side by Side. Afgelopen seizoenen speelde het Concertgebouworkest in alle lidstaten van de EU samen met een plaatselijk jeugdorkest.

Net als bij Side by Side is de Europese gedachte een belangrijke basis voor RCO Young. Het symfonieorkest als illustratie van een eenheid waarbinnen verscheidenheid een kracht is; muziek als verbindende universele taal en juist jongeren die deze boodschap overdragen.

Piramide

‘Om topmusici voort te brengen moet er een consistente pira­mide van talent­ontwikkeling zijn. Op Europees niveau mist er een trede in het landschap van jeugdorkesten. Enerzijds zijn er de El Sistema-orkesten, waarin alle kinderen een kans krijgen, ongeacht talent en niveau. El Sistema is een internationaal muziek­educatieprogramma dat in 1975 in Venezuela ontstond.

Het andere uiterste vormen de bekende Europese jeugdorkesten zoals het Gustav Mahler Jugendorchester, vooral bestaand uit conservatoriumstudenten met een uitzonderlijk hoog niveau. RCO Young zit hier precies tussenin, en gaat actief op zoek naar talent dat nu vaak onontdekt blijft.’

Pareltjes

De beoogde jongeren worden gezocht met behulp van de netwerken die Side by Side heeft opgeleverd en van El Sistema Europe. ‘Van een Side by Side-concert in Boekarest – waar de kansen anders liggen dan in Amsterdam en Londen – herinner ik me een cellistje dat onafgebroken opzij keek om te leren van solocellist Gregor Horsch. Zo gretig!

En bij een El ­Sistema-project in Luzern speelde een klein jongetje uit de Portugese delegatie zo ongelofelijk mooi fluit. Het bleek een vluchteling uit Afrika. Zo zijn er meer pareltjes.’ Om kans te maken, moeten de jonge auditanten voorgedragen worden door een docent of dirigent van een jeugdorkest. Op een online auditieplatform kunnen ze dan een filmpje uploaden waarin ze een paar fragmenten spelen en vertellen hun (muzikale) achtergrond.

Brede aanpak

Met RCO Young wil het Concertgebouworkest toekomstig draagvlak voor het orkestrepertoire creëren. Ook de jongeren die later geen professioneel musicus worden, zullen na een geweldig zomerkamp hun liefde voor klassieke muziek uitdragen. Naast muzikale ontwikkeling is er ook aandacht voor persoonlijke groei en bewustwording.

Met United World Colleges Nederland, een internationale educatieve organisatie, worden workshops gegeven in kennisoverdracht en leiderschap. Volgens Lili past deze brede educatieve aanpak bij het orkest: ‘Wij staan voor topkwaliteit en tegelijkertijd dienen we een sociaal-maatschappelijk belang. Onze eigen musici zullen daarbij geweldige voorbeelden en muzikale coaches zijn.’

Verschil maken

De jongeren verblijven straks in Akoesticum, een bij uitstek geschikte accommodatie in Ede. Lili verheugt zich: ‘Natuurlijk hoop ik dat we een paar supertalentjes wakker schudden. Maar ik wil vooral blije jongeren zien, die een inspirerend zomerkamp hebben en vriendschappen sluiten. Als we verschil kunnen maken voor hen, zullen ze daarna zelf uitdragen hoe geweldig klassieke muziek is, en hoe waardevol de Europese idealen zijn – als onze jonge ambassadeurs!’